ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΤΖΙΟΒΑΝΗ. Του Σάββα Ηλιοφώτου-πρώην Δημάρχου Στροβόλου

«Η εισαγγελία και το δικαστήριο βρέθονται στο στόχαστρο, όχι επειδή παραβίασαν το δίκαιο, αλλά επειδή δεν ικανοποίησαν το «κοινό αίσθημα». Από πότε όμως η Δικαιοσύνη απονέμεται με δημοσκοπήσεις; Από πότε οι δικαστές οφείλουν να επικυρώνουν την οργή μας; Ας είμαστε ειλικρινείς: Δεν θέλαμε διαδικασία. Θέλαμε τιμωρία” Δύο πρόσωπα που για χρόνια έγιναν σύμβολα διαφθοράς στα μάτια μιας ολόκληρης κοινωνίας. Δύο ονόματα που ταυτίστηκαν με ένα βίντεο. Όχι με μια τελεσίδικη απόφαση. Όχι με αποδεδειγμένα γεγονότα. Με ένα βίντεο. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό. Η κοινωνία δεν περίμενε τη Δικαιοσύνη. Δεν περίμενε τη διαδικασία. Δεν περίμενε τη διασταύρωση, την εξέταση, την αντεξέταση. Το απόσπασμα στήθηκε αμέσως. Οι τίτλοι γράφτηκαν. Οι πολιτικές καριέρες τελείωσαν μέσα σε λίγες ώρες. Η δημόσια διαπόμπευση ήταν άμεση, απόλυτη, αμείλικτη. Πέντε χρόνια μετά, το Κακουργιοδικείο αθωώνει και τους δύο. Και τι κάνουμε ως κοινωνία; Σιωπούμε άβολα ή —ακόμη χειρότερα— ψάχνουμε τρόπο να ακυρώσουμε την αθώωση. Ανακαλύπτουμε «κενά». Μιλάμε για «τεχνικές λεπτομέρειες». Υπονοούμε σκοπιμότητες. Αντί να σταθούμε με τη στοιχειώδη εντιμότητα απέναντι σε δύο ανθρώπους που πέρασαν πέντε χρόνια προσωπικής, πολιτικής και οικογενειακής εξόντωσης, προσπαθούμε να διασώσουμε τη δική μας βιαστική ετυμηγορία. Γιατί δεν αντέχουμε να παραδεχθούμε ότι κάναμε λάθος. Το τεκμήριο της αθωότητας δεν είναι προνόμιο των συμπαθών. Δεν ισχύει μόνο για όσους μας αρέσουν πολιτικά. Δεν αναστέλλεται όταν η κοινή γνώμη εξοργίζεται. Είναι θεμέλιο του κράτους δικαίου. Και όταν το παραβιάζουμε επιλεκτικά, ανοίγουμε την πόρτα στην αυθαιρεσία. Στην υπόθεση Συλλούρη και Τζιοβάνη, η κοινωνία δεν λειτούργησε ως ώριμο δημοκρατικό σώμα. Λειτούργησε ως όχλος που διψούσε για κάθαρση. Και όταν η Δικαιοσύνη δεν επιβεβαίωσε το αφήγημα που είχε ήδη χτιστεί, αντί να προβληματιστούμε, στρέψαμε τα βέλη προς τους θεσμούς. Η εισαγγελία και το δικαστήριο βρέθονται στο στόχαστρο, όχι επειδή παραβίασαν το δίκαιο, αλλά επειδή δεν ικανοποίησαν το «κοινό αίσθημα». Από πότε όμως η Δικαιοσύνη απονέμεται με δημοσκοπήσεις; Από πότε οι δικαστές οφείλουν να επικυρώνουν την οργή μας; Ας είμαστε ειλικρινείς: Δεν θέλαμε διαδικασία. Θέλαμε τιμωρία. Και όταν η απόφαση δεν ήταν αυτή που περιμέναμε, προσπαθούμε να την απονομιμοποιήσουμε. Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα. Όχι αν κάποιος συμφωνεί ή διαφωνεί με την ετυμηγορία. Το πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία μας δυσκολεύεται να αποδεχθεί πως η κατηγορία δεν ισοδυναμεί με ενοχή. Πως η εικόνα δεν είναι πάντα απόδειξη. Πως η εντύπωση δεν είναι δικαστική κρίση. Σήμερα είναι ο Συλλούρης και ο Τζιοβάνης. Αύριο μπορεί να είναι οποιοσδήποτε. Όταν αποδεχόμαστε τη δημόσια καταδίκη πριν από τη δικαστική απόφαση, αποδυναμώνουμε την ασφάλεια όλων μας. Η Δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν τιμωρεί τους ενόχους. Δοκιμάζεται όταν προστατεύει τους κατηγορούμενους. Και αν δεν μάθουμε να σεβόμαστε το τεκμήριο της αθωότητας ακόμη και για εκείνους που πολιτικά διαφωνούμε ή προσωπικά δεν συμπαθούμε, τότε δεν υπερασπιζόμαστε τη δικαιοσύνη. Υπερασπιζόμαστε απλώς την προκατάληψή μας. Η αθώωση δύο ανθρώπων δεν είναι ήττα της κοινωνίας. Ήττα είναι να μην μπορούμε να παραδεχθούμε ότι η βιασύνη μας ίσως ήταν άδικη. Αν θέλουμε πραγματικά μια χώρα με θεσμούς, οφείλουμε να μάθουμε να περιμένουμε. Να ακούμε. Να αμφιβάλλουμε. Και —όταν χρειάζεται— να ζητούμε συγγνώμη. Διαφορετικά, δεν έχουμε κράτος δικαίου. Έχουμε απλώς έναν πιο εκλεπτυσμένο όχλο.