ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ-ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ-ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΡΟΒΟΛΟΥ 1997-2011

Στο προηγούμενο μου άρθρο έγραψα για τις εγγυήσεις. Σήμερα θέλω να μιλήσω για το ζήτημα της παραμονής ή μη των τουρκικών στρατευμάτων μετά τη λύση του Κυπριακού. Για εμάς τους Ελληνοκύπριους τα τουρκικά στρατεύματα είναι κατοχικά. Είναι η υλική απόδειξη μιας τραγωδίας που δεν έχει κλείσει. Για τους Τουρκοκύπριους, όμως, αποτελούν ασπίδα. Είναι η εγγύηση ότι δεν θα ξαναζήσουν όσα φοβούνται ότι έζησαν στο παρελθόν. Αυτή η αντίθεση δεν είναι απλώς πολιτική. Είναι βαθιά υπαρξιακή. Όμως ας μιλήσουμε ειλικρινά. Πιστεύω ότι σε ένα επανενωμένο, ευρωπαϊκό, κυρίαρχο κράτος, η μόνιμη παρουσία ξένων στρατευμάτων δεν μπορεί να αποτελεί στοιχείο κανονικότητας. Δεν μπορεί να είναι η βάση της ειρήνης. Η ειρήνη που στηρίζεται σε στρατιωτική επιτήρηση είναι εύθραυστη. Και κυρίως, δεν θεραπεύει την έλλειψη εμπιστοσύνης· τη συντηρεί. Δεν παραγνωρίζω τον φόβο των Τουρκοκυπρίων. Ο φόβος δεν διαγράφεται με ρητορική. Αν τον αγνοήσουμε, θα υπονομεύσει κάθε συμφωνία πριν ακόμη εφαρμοστεί. Όμως άλλο πράγμα...

«Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε μια τραγική συμμετρία φόβου» Διέθεσα το πρωινό μου σήμερα, αντί στον κάμπο και στον υδατοφράκτη που είχα προγραμματίσει, για να διαβάσω το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας και την Συνθήκη Εγγυήσεως. Κρίνετε με όπως νομίζετε. Η γνώμη όμως θέλει γνώση και τη γνώση πρέπει να την παίρνουμε από πηγές αξιόπιστες και όχι από το σκουπιδαριό που κυκλοφορεί ελεύθερο στο διαδίκτυο. Ούτε από το τι ο κάθε ένας μεταφέρει από στόμα σε στόμα, αλλοιώνοντας το και παραφράζοντας το με τα δικά του φίλτρα και πεποιθήσεις και φιλμάκια με τις ασυναρτησίες και το κούνημα των χεριών και του κορμιού . Καταβάλλεται προσπάθεια να ξεκινήσει ο διάλογος μεταξύ των δύο κοινοτήτων για επίλυση του κυπριακού. Δύο κεφαλαιώδη θέματα παραμένουν μεταξύ άλλων ανοικτά. Το ένα είναι οι εγγυήσεις και το άλλο η παραμονή των ξένων στρατευμάτων. Αφού με την ανθρώπινη νοημοσύνη έχουμε τελικά πρόβλημα γιατί έχει επιμολυνθεί με την κατάχρηση στο δικαίωμα έκφρασης και την επαναλαμβανόμενη υπερβολή ...

Η αθωωτική απόφαση ενός Κακουργιοδικείου δεν επιδέχεται υποσημειώσεις. Δεν αφήνει «ναι μεν, αλλά». Στο ποινικό δίκαιο υπάρχει μία και μόνη καθαρή διατύπωση: ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας ή αθώος. Και όταν το Δικαστήριο αποφανθεί αθώωση, το κράτος οφείλει να σέβεται όχι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και το κλίμα που το περιβάλλει. Γι’ αυτό η δημόσια αναφορά της εκπροσώπου της Εισαγγελίας σε μάρτυρα που «απειλήθηκε» και δεν προσήλθε να καταθέσει επιβάρυνε το δημόσιο πεδίο. Όχι επειδή η κατηγορούσα αρχή δεν έχει δικαίωμα να εξηγήσει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε. Αλλά επειδή τέτοιες αναφορές, όταν γίνονται μετά από αθώωση, δεν είναι ουδέτερες. Δημιουργούν συνειρμούς. Και οι συνειρμοί, όσο κι αν δεν διατυπώνονται ρητά, λειτουργούν. Το αυθόρμητο ερώτημα που γεννάται στην κοινωνία είναι απλό: «Ποιος είχε συμφέρον να απειλήσει τον μάρτυρα;» Όταν αυτό το ερώτημα αφήνεται αναπάντητο, η σκιά πέφτει σχεδόν αυτόματα πάνω στους αθωωθέντες. Χωρίς κατηγορία. Χωρίς στοιχείο. Χωρίς δίκη για το σ...

Υπάρχει μια λεπτή αλλά κρίσιμη γραμμή ανάμεσα στην ενημέρωση και στον εντυπωσιασμό. Μια γραμμή που, δυστυχώς, στο κυπριακό πολιτικό σκηνικό έχει εδώ και καιρό διαγραφεί. Κι όταν σβήνει αυτή η γραμμή, δεν χάνεται απλώς η ποιότητα του δημόσιου λόγου. Χάνεται η αλήθεια. Και όταν χάνεται η αλήθεια, δηλητηριάζεται η δημοκρατία. Η ενημέρωση προϋποθέτει ευθύνη. Προϋποθέτει σεβασμό προς τον πολίτη. Σημαίνει ότι λες τα πράγματα όπως είναι, ακόμη κι αν δεν εξυπηρετούν το αφήγημά σου. Ο εντυπωσιασμός, αντίθετα, υπηρετεί την εικόνα, όχι την ουσία. Τρέφεται από υπερβολές, μισές αλήθειες, επιλεκτικές αναγνώσεις. Και η παραπληροφόρηση είναι το πιο επικίνδυνο στάδιο: όταν συνειδητά αλλοιώνεις τα δεδομένα για να κατευθύνεις συνειδήσεις. Στην Κύπρο, το φαινόμενο αυτό έχει γίνει σχεδόν κανονικότητα. Πολιτικοί λόγοι φτιαγμένοι για τίτλους και τηλεοπτικά αποσπάσματα. Δηλώσεις σχεδιασμένες για να «παίξουν» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Θόρυβος αντί για επιχειρήματα. Και μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πο...

Η Δικαιοσύνη δεν είναι θέμα προσωπικής ικανοποίησης. Είναι θεμέλιο της Δημοκρατίας. Η πρόσφατη δημόσια παρέμβαση του τέως Γενικού Ελεγκτή, με την οποία αμφισβήτησε ευθέως την απόφαση του Κακουργοδικείου που αθώωσε με πλειοψηφία τους δύο κατηγορούμενους, δεν είναι μια απλή πολιτική τοποθέτηση. Είναι μια πράξη με βαθύ θεσμικό αποτύπωμα. Όταν αποδίδεται μια δικαστική κρίση σε «σχεδιασμό» πρώην Προέδρου, σε χειραγώγηση εισαγγελέων που διορίστηκαν από αυτόν και σε συνενοχή του νυν Προέδρου, τότε δεν ασκείται απλώς κριτική σε μια απόφαση. Τίθεται υπό αμφισβήτηση ο ίδιος ο πυρήνας της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Σε ένα κράτος δικαίου, οι αποφάσεις των δικαστηρίων μπορεί να μας ικανοποιούν ή να μας εξοργίζουν. Μπορεί να θεωρούμε ότι αποδίδουν δικαιοσύνη ή ότι αποτυγχάνουν. Όμως η αποδοχή της θεσμικής τους ισχύος είναι όρος επιβίωσης της Δημοκρατίας. Αν κάθε απόφαση που δεν μας είναι αρεστή βαφτίζεται προϊόν σκοτεινής συναλλαγής, τότε δεν πλήττεται μόνο μια συγκεκριμένη υπόθεση· διαβρώνεται ...

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Ή ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ; Η προχθεσινή απόφαση του Κακουργοδικείου, με την οποία κατά πλειοψηφία αθωώθηκαν οι Δημήτρης Συλλούρης και Χρίστος Τζιοβάνης, δεν έκλεισε έναν κύκλο. Άνοιξε έναν πολύ πιο ουσιαστικό. Τον κύκλο της συζήτησης για το τι εννοούμε όταν μιλούμε για Δικαιοσύνη. Γιατί το ερώτημα σήμερα δεν είναι αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με την απόφαση. Το ερώτημα είναι βαθύτερο: Η Δικαιοσύνη υπάρχει για να ικανοποιεί το κοινό αίσθημα ή για να εφαρμόζει, ψύχραιμα και αυστηρά, τον νόμο; Το περιβόητο βίντεο του Al Jazeera δημιούργησε μια πρωτοφανή κοινωνική και πολιτική έκρηξη. Η εικόνα προηγήθηκε της διαδικασίας. Η κατακραυγή διαμόρφωσε κλίμα. Οι δύο πολιτικοί καταδικάστηκαν πρώτα στη συνείδηση της κοινωνίας και μετά οδηγήθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Η δημόσια διαπόμπευση υπήρξε άμεση, βίαιη και ολοκληρωτική. Σε τέτοιες στιγμές δοκιμάζονται οι θεσμοί. Διότι όταν η κοινωνία βράζει, η Δικαιοσύνη οφείλει να παραμένει ψύχραιμη. Όταν η οργή απαιτεί τιμωρία, ο δικαστής οφείλε...

«Η εισαγγελία και το δικαστήριο βρέθονται στο στόχαστρο, όχι επειδή παραβίασαν το δίκαιο, αλλά επειδή δεν ικανοποίησαν το «κοινό αίσθημα». Από πότε όμως η Δικαιοσύνη απονέμεται με δημοσκοπήσεις; Από πότε οι δικαστές οφείλουν να επικυρώνουν την οργή μας; Ας είμαστε ειλικρινείς: Δεν θέλαμε διαδικασία. Θέλαμε τιμωρία” Δύο πρόσωπα που για χρόνια έγιναν σύμβολα διαφθοράς στα μάτια μιας ολόκληρης κοινωνίας. Δύο ονόματα που ταυτίστηκαν με ένα βίντεο. Όχι με μια τελεσίδικη απόφαση. Όχι με αποδεδειγμένα γεγονότα. Με ένα βίντεο. Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό. Η κοινωνία δεν περίμενε τη Δικαιοσύνη. Δεν περίμενε τη διαδικασία. Δεν περίμενε τη διασταύρωση, την εξέταση, την αντεξέταση. Το απόσπασμα στήθηκε αμέσως. Οι τίτλοι γράφτηκαν. Οι πολιτικές καριέρες τελείωσαν μέσα σε λίγες ώρες. Η δημόσια διαπόμπευση ήταν άμεση, απόλυτη, αμείλικτη. Πέντε χρόνια μετά, το Κακουργιοδικείο αθωώνει και τους δύο. Και τι κάνουμε ως κοινωνία; Σιωπούμε άβολα ή —ακόμη χειρότερα— ψάχνουμε τρόπο να ακυρώσουμε την α...