ΟΙ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΚΑΤΑΡΡΕΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΤΩΝ ΙΔΙΟΚΤΗΤΩΝ ΝΑ ΒΡΟΥΝ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΗ ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΓΕΡΑΣΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΥΚΑΤΟΙΚΙΑ Σάββας Ηλιοφώτου -Πρώην Δήμαρχος Στροβόλου

«Για τις παλαιές πολυκατοικίες το θέμα πλέον δεν είναι τεχνικό. Είναι πρώτιστα οικονομικό και τα χρήματα είναι αργά για να βρεθούν όλα μαζεμένα. Οι ιδιοκτήτες έχουν γεράσει μαζί με την πολυκατοικία και η σύνταξη δεν τους φτάνει να ζήσουν» Την πλήρη διάσταση του προβλήματος την αντιλήφθηκα όταν ανάλαβα την προεδρία Διαχειριστικής Επιτροπής Πολυκατοικίας σαράντα ετών. Η πολυκατοικία, σχεδιάστηκε για να έχει ζεστό νερό με ηλεκτρικά ταχύθερμα. βρέθηκε με τριάντα έξη διπλούς ηλικιακούς και κύλινδρο ζεστού νερού διακοσίων λίτρων το κάθε ένα στην οροφή. Σχεδιάστηκε για δέκα τόνους νερό στην οροφή και βρέθηκε με είκοσι. Συν αντένες δορυφορικών μεγάλων διαστάσεων, συν δεξαμενές πετρελαίου που δεν προβλέπονταν. Η μελέτη για την κατάσταση της πολυκατοικίας έδειξε ότι ο κάθε ιδιοκτήτης έπρεπε πριν τρία χρόνια να καταβάλει το ποσό των επτά περίπου χιλιάδων ευρώ συν φπα για να δημιουργηθεί το ταμείο για την επιδιόρθωση. Η απάντηση της μεγάλης πλειοψηφίας των ιδιοκτητών ήταν: Εδώ μας δυσκολεύουν τα κοινόχρηστα, που θα βρούμε τόσες χιλιάδες! Ο χρόνος περνά και η πολυκατοικία συνεχίζει το ταξίδι της φθοράς χωρίς να μπορούμε να το σταματήσουμε. Η μελέτη έδειξε επίσης ότι πρέπει να φύγουν όλοι οι ηλιακοί και οι δεξαμενές νερού και πετρελαίου που τοποθετήθηκαν μετά την παραλαβή των διαμερισμάτων από τους πρώτους ιδιοκτήτες .Κάποιος να το πει στους ιδιοκτήτες και να τους πείσει να το κάνουν. Εγώ, δεν τα κατάφερα! Υπάρχουν στιγμές που μια εικόνα παγώνει τον χρόνο και μας αναγκάζει να κοιτάξουμε κατάματα μια αλήθεια που χρόνια αποφεύγαμε. Η κατάρρευση της πολυκατοικίας στη Λεμεσό δεν ήταν ένα «ατύχημα». Ήταν μια προαναγγελθείσα εξέλιξη. Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι αυτό που έγινε. Είναι αυτό που έρχεται. Στην Κύπρο του 2026, χιλιάδες πολυκατοικίες βρίσκονται σε κατάσταση σιωπηλής φθοράς. Μπαλκόνια που υποχωρούν, σίδερα που σκουριάζουν, θεμέλια που κουβαλούν δεκαετίες εγκατάλειψης. Όλοι το ξέρουν. Κανείς δεν το αντιμετωπίζει. Και εδώ πρέπει να ειπωθεί μια αλήθεια που ίσως ενοχλεί: Το πρόβλημα σήμερα είναι βαθιά οικονομικό. Οι ιδιοκτήτες διαμερισμάτων σε παλαιές πολυκατοικίες δεν αρνούνται απαραίτητα να επισκευάσουν. Στις περισσότερες περιπτώσεις, απλώς δεν μπορούν. Συνταξιούχοι, χαμηλόμισθοι, οικογένειες που ήδη παλεύουν να ανταποκριθούν στις βασικές τους ανάγκες, καλούνται να καλύψουν κόστος δεκάδων χιλιάδων ευρώ για στατικές αποκαταστάσεις. Και το αποτέλεσμα; Ακινησία. Διαφωνίες. Αναβολές. Μέχρι να συμβεί το μοιραίο. Το υφιστάμενο μοντέλο έχει αποτύχει. Οι Διαχειριστικές Επιτροπές λειτουργούν συχνά χωρίς επαγγελματική επάρκεια, χωρίς πόρους και – το κυριότερο – χωρίς τη δυνατότητα επιβολής. Αυτό που έχουμε σήμερα είναι ένα σύστημα ευθυνών χωρίς εφαρμογή. Ήρθε η ώρα να το αλλάξουμε. Η πρώτη μεγάλη τομή: Ρόλος των Τοπικών Αρχών Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όταν ένα κτίριο χαρακτηριστεί επικίνδυνο, η ευθύνη δεν αφήνεται στην καλή θέληση των ιδιοκτητών. Οι τοπικές αρχές παρεμβαίνουν. Αναλαμβάνουν την αποκατάσταση, προχωρούν στα έργα και στη συνέχεια καταλογίζουν το κόστος στους ιδιοκτήτες, αναλογικά και με δυνατότητα αποπληρωμής σε βάθος χρόνου. Αυτό είναι το μόνο ρεαλιστικό μοντέλο για την Κύπρο. Οι Δήμοι και οι Επαρχιακοί Οργανισμοί πρέπει να αποκτήσουν: • την αρμοδιότητα να παρεμβαίνουν άμεσα, • τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν τις εργασίες (μέσω κρατικής στήριξης ή ειδικών ταμείων), • και την εξουσία να ανακτούν το κόστος με δίκαιο και εφαρμόσιμο τρόπο. Διότι η ασφάλεια των πολιτών δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν οι ιδιοκτήτες θα συμφωνήσουν μεταξύ τους. Η δεύτερη τομή: Υποχρεωτικό Ταμείο Συντήρησης Αν θέλουμε να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη, πρέπει να δράσουμε προληπτικά. Για τις νέες πολυκατοικίες, η δημιουργία υποχρεωτικού ταμείου συντήρησης δεν είναι επιλογή. Είναι ανάγκη. Σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, οι ιδιοκτήτες συνεισφέρουν κάθε μήνα σε ένα πάγιο ταμείο που προορίζεται αποκλειστικά για μεγάλες επισκευές. Έτσι, όταν έρθει η ώρα, τα χρήματα υπάρχουν. Στην Κύπρο, συνεχίζουμε να χτίζουμε πολυκατοικίες χωρίς να χτίζουμε μηχανισμούς συντήρησης. Αυτό πρέπει να αλλάξει με νομοθετική ρύθμιση που να προβλέπει: • υποχρεωτική συνεισφορά όλων των ιδιοκτητών, • διαφάνεια στη διαχείριση, • και αυστηρό έλεγχο στη χρήση των χρημάτων. Η τρίτη αλήθεια: Η ευθύνη είναι συλλογική Είναι εύκολο να δείχνουμε τον δάχτυλο. Στους ιδιοκτήτες, στο κράτος, στους Δήμους. Η αλήθεια όμως είναι πιο σύνθετη. Για χρόνια, ως κοινωνία, επιλέξαμε να αναβάλουμε. Να μην συγκρουστούμε. Να μην πληρώσουμε το κόστος της συντήρησης. Να θεωρούμε ότι «δεν θα συμβεί σε εμάς». Μέχρι που συνέβη. Η κατάρρευση στη Λεμεσό δεν πρέπει να ξεχαστεί όπως τόσα άλλα. Πρέπει να γίνει η αφετηρία μιας νέας πολιτικής. Μιας πολιτικής που να βάζει την ανθρώπινη ζωή πάνω από τη γραφειοκρατία, την πρόληψη πάνω από την αντίδραση και την ευθύνη πάνω από την ευκολία. Οι πολυκατοικίες δεν καταρρέουν ξαφνικά. Μας προειδοποιούν για χρόνια. Το ερώτημα είναι αν εμείς θα συνεχίσουμε να κάνουμε πως δεν ακούμε. Ή αν, επιτέλους, θα αναλάβουμε δράση πριν το επόμενο «ατύχημα» γίνει μια νέα τραγωδία. Χωρίς ανάληψη ευθύνης από τις τοπικές αρχές, όπως έγινε με την κατασκευή πεζοδρομίων, απλά θα γίνει ακόμα μια τρύπα στο νερό