Μια κοινωνία που ξεχνά να αναζητά το νόημα πίσω από την εικόνα, κινδυνεύει:
Οι τέσσερις αφίσες που ανάρτησα τις τελευταίες μέρες για την ΕΔΕΚ στο φβ, ήταν τα πρώτα μου βήματα στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης και της δημιουργίας πολιτικής εικόνας.
Δεν θα ισχυριστώ ότι ήταν τεχνικά άρτιες. Ούτε εγώ έμεινα ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα. Και, όπως φαίνεται, ούτε οι περισσότεροι από εσάς.
Τα σχόλια που έλαβα —και τα οποία εκτιμώ ειλικρινά— επικεντρώθηκαν σχεδόν αποκλειστικά σε ένα πράγμα: στην τεχνική επάρκεια. Στην αισθητική, στη σύνθεση, στο κατά πόσο η εικόνα ήταν «καλοφτιαγμένη».
Για το περιεχόμενο όμως, τίποτα.
Για το μήνυμα της αφίσας, επίσης τίποτα.
Και όμως, είμαι βέβαιος ότι και περιεχόμενο υπήρχε και μήνυμα υπήρχε.
Η μικρή αυτή εμπειρία μού θύμισε κάτι βαθύτερο που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν άλλαξαν μόνο τον τρόπο που επικοινωνούμε. Άλλαξαν και τον τρόπο που βλέπουμε.
Μας εκπαίδευσαν να αντιδρούμε στο άμεσο, στο προφανές, στο επιφανειακό. Να στεκόμαστε πρώτα στο περίβλημα και πολύ σπανιότερα στο περιεχόμενο. Να αξιολογούμε την παρουσίαση πριν ακόμη αναρωτηθούμε για το νόημα.
Σιγά σιγά, χωρίς να το καταλάβουμε, μάθαμε να κοιτάζουμε την εικόνα πριν από την ιδέα.
Και έτσι δημιουργείται μια παράδοξη κατάσταση: η μορφή γίνεται σημαντικότερη από την ουσία. Το σερβίρισμα σημαντικότερο από το φαγητό.
Αν όμως μια κοινωνία φτάσει στο σημείο να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πώς παρουσιάζεται κάτι παρά για το τι πραγματικά λέγεται, τότε αρχίζει να χάνει την ικανότητα της διάκρισης. Να ξεχωρίζει το ουσιαστικό από το δευτερεύον, την ιδέα από το περιτύλιγμα.
Και όταν χαθεί αυτή η ικανότητα, ανοίγει ένας επικίνδυνος δρόμος.
Γιατί τότε δεν έχει μεγάλη σημασία τι μας σερβίρουν για να το φάμε.
Σημασία έχει μόνο το πώς θα μας το σερβίρουν.
Και μια κοινωνία που φτάνει σε αυτό το σημείο, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι οι εικόνες που την περιβάλλουν, κινδυνεύει να χάσει την επαφή της με την ουσία των πραγμάτων.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό μάθημα από αυτές τις αφίσες να μην είναι αν ήταν επιτυχημένες ή αποτυχημένες.
Ίσως το μάθημα να είναι ότι πρέπει να ξαναθυμηθούμε κάτι απλό αλλά ουσιώδες:
ότι οι ιδέες αξίζουν περισσότερο από την εικόνα τους.
Και ότι μια κοινωνία που ξεχνά να αναζητά το νόημα πίσω από την εικόνα, κινδυνεύει —αθόρυβα και σχεδόν ανεπαίσθητα— να οδηγηθεί ολόισα στα βράχια.
Σχόλια