ΕΔΕΚ, ΤΕΚΜΗΡΙΟ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ: Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Του Σάββα Ηλιοφώτου-Πρώην Δημάρχου Στροβόλου

Η διαφθορά έχει αναδειχθεί, δικαίως, σε κορυφαίο κριτήριο πολιτικής επιλογής για τους πολίτες. Όχι ως σύνθημα, αλλά ως ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης σε ένα πολιτικό σύστημα που για χρόνια ταλανίζεται από σκιές, καθυστερήσεις και ατιμωρησία. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάθε κόμμα κρίνεται όχι μόνο από τις θέσεις του, αλλά κυρίως από τον τρόπο που διαχειρίζεται τις δύσκολες υποθέσεις στο εσωτερικό του. Η περίπτωση του πρώην Προέδρου της ΕΔΕΚ, ο οποίος ελέγχεται για πιθανή διάπραξη ποινικών αδικημάτων βάσει πορίσματος της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς, φέρνει το κόμμα μπροστά σε μια τέτοια κρίσιμη δοκιμασία. Το ζήτημα δεν είναι –και δεν πρέπει να είναι– η ποινική του ενοχή ή αθωότητα. Το τεκμήριο της αθωότητας είναι αδιαπραγμάτευτο και θεμέλιο κάθε κράτους δικαίου. Ισχύει για όλους, χωρίς εξαιρέσεις. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο: ποια είναι η πολιτική ευθύνη και πότε αυτή ενεργοποιείται; Η πολιτική ευθύνη δεν ταυτίζεται με την ποινική. Δεν αναμένει την τελεσιδικία των δικαστηρίων. Ενεργοποιείται όταν η παρουσία ενός πολιτικού προσώπου, το οποίο τελεί υπό σοβαρό έλεγχο, επιβαρύνει θεσμικά και ηθικά τον πολιτικό χώρο που εκπροσωπεί. Και αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα με την ΕΔΕΚ. Η συνέχιση της βουλευτικής παρουσίας του πρώην Προέδρου, η κανονική συμμετοχή του σε κομματικές εκδηλώσεις και η απουσία οποιασδήποτε πολιτικής διαφοροποίησης ή αυτοσυγκράτησης δημιουργούν ένα θολό τοπίο. Όχι επειδή προδικάζουν την ενοχή του, αλλά επειδή αφήνουν την εντύπωση ότι το κόμμα επιλέγει την αναμονή, τη σιωπή και τελικά τη μετατόπιση του προβλήματος στο μέλλον. Το αποτέλεσμα είναι ένα βαρύ σύννεφο αμφιβολίας πάνω από την ΕΔΕΚ σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία: λίγο πριν από βουλευτικές εκλογές, όπου οι πολίτες δηλώνουν με σαφήνεια ότι η στάση απέναντι στη διαφθορά θα καθορίσει την ψήφο τους. Σε αυτό το περιβάλλον, η αδράνεια δεν εκλαμβάνεται ως θεσμική ουδετερότητα, αλλά ως πολιτική ανοχή. Και εδώ ακριβώς δοκιμάζεται η σημερινή ηγεσία της ΕΔΕΚ. Αν η ΕΔΕΚ θέλει να αποβάλει την εικόνα ενός κόμματος «όπως τα υπόλοιπα», αν θέλει να πείσει ότι αξίζει να βρίσκεται στη Βουλή όχι από συνήθεια αλλά από πολιτική αναγκαιότητα, οφείλει να ενεργήσει με καθαρότητα και θάρρος. Όχι με καταδίκες, αλλά με θεσμικές πράξεις πολιτικής ευθύνης. Το καθήκον της ηγεσίας μέχρι την ημέρα των εκλογών είναι σαφές: να διαχωρίσει έμπρακτα το κόμμα από κάθε σκιά, να θέσει ξεκάθαρα όρια, να καταστήσει σαφές ότι η ΕΔΕΚ δεν περιμένει τις δικαστικές αποφάσεις για να προστατεύσει το πολιτικό της ήθος. Η προσωρινή αποστασιοποίηση του ελεγχόμενου προσώπου από την ενεργό κομματική παρουσία δεν θα συνιστούσε παραδοχή ενοχής, αλλά σεβασμό προς την κοινωνία και τους ίδιους τους θεσμούς. Η ΕΔΕΚ έχει ιστορικά ταυτιστεί με αξίες κοινωνικής δικαιοσύνης, ηθικής πολιτικής και υπεράσπισης των αδυνάμων. Ως το μόνο σοσιαλιστικό κόμμα του τόπου, οφείλει να θυμίσει ότι ο σοσιαλισμός δεν είναι μόνο κοινωνικές πολιτικές, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις ηθικής συμπεριφοράς. Η σημερινή συγκυρία δεν είναι απειλή. Είναι ευκαιρία. Ευκαιρία να αποδείξει η ΕΔΕΚ ότι μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Ότι μπορεί να αναλάβει πολιτική ευθύνη χωρίς κραυγές και χωρίς εκδικητικότητα. Ότι μπορεί να σταθεί απέναντι στην κοινωνία με καθαρό βλέμμα. Γιατί στο τέλος, οι πολίτες δεν ζητούν αλάνθαστα κόμματα. Ζητούν κόμματα που, όταν βρεθούν μπροστά στο δύσκολο, δεν κρύβονται πίσω από τις καθυστερήσεις της δικαιοσύνης, αλλά τολμούν να πράξουν το πολιτικά και ηθικά ορθό. Οι πολίτες δεν ζητούν αλάνθαστα κόμματα ούτε ηγεσίες χωρίς σφάλματα. Ζητούν όμως καθαρές στάσεις όταν προκύπτουν σκιές. Ζητούν να βλέπουν ότι η πολιτική ευθύνη δεν αναβάλλεται επ’ αόριστόν μέχρι να κλείσουν οι δικαστικοί φάκελοι. Αν η ΕΔΕΚ θέλει να αποδείξει ότι δεν είναι «ένα κόμμα όπως τα υπόλοιπα», αλλά μια αναγκαία πολιτική παρουσία με σοσιαλιστική ταυτότητα και ηθικό φορτίο, τότε οφείλει να πράξει έγκαιρα και καθαρά. Να δείξει ότι μπορεί να βάλει το κύρος του κόμματος και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας πάνω από πρόσωπα και ισορροπίες. Γιατί στο τέλος της ημέρας, αυτό που θα κρίνουν οι πολίτες δεν είναι μόνο τι λέει ένα κόμμα για τη διαφθορά, αλλά πώς στέκεται όταν η σκιά της αγγίζει το ίδιο.