Τοπική Αυτοδιοίκηση
Μήπως Βάλαμε Την Άμαξα Πριν Το Άλογο Ή δεν βλέπουμε Την Πραγματικότητα!
Του Σάββα Ηλιοφώτου, Δημάρχου Στροβόλου
Ένα ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντήσουμε προτού πάρουμε τελικές αποφάσεις σχετικά με την ευρισκόμενη σε εξέλιξη μελέτη για την αναδιάρθρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι το κατά πόσο μπορούμε να αναμένουμε σημαντικά αποτελέσματα από μια τέτοια προσπάθεια, χωρίς τον τουλάχιστον ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό και αναδιάρθρωση του συστήματος διακυβέρνησης στο κεντρικό κράτος. Η απόδοση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), είναι συνδεδεμένη με την απόδοση του Κεντρικού Κράτους, ιδιαίτερα στον βαθμό που η συνεργασία επιβάλλεται είτε από το θεσμικό πλαίσιο είτε από την ανάγκη να εξυπηρετηθεί καλύτερα ο πολίτης. Για αρκετούς Δήμους η υποχρέωση αυτή είναι στοιχείο που τους κρατά στάσιμους στο να προχωρήσουν μπροστά. Δεν θα αναφερθώ στις ιδιαίτερες δυσκολίες που σαν Δήμος Στροβόλου αντιμετωπίζουμε, λόγω της εισαγωγής συστήματος ποιότητας ISO στον Δήμο, αναγκαζόμενοι να συνεργαζόμαστε με τμήματα της δημόσιας υπηρεσίας όπου ένα τέτοιο σύστημα είναι ανύπαρκτο, γιατί το θέμα δεν είναι μεμονωμένο αλλά ευρύτερο! Είναι σημαντικό για να πετύχει η αναδιάρθρωση των ΟΤΑ, να ξεκινήσει και ο εκσυγχρονισμός του Κεντρικού Κράτους . Σε μια χώρα όπου λόγω του μικρού της μεγέθους θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί ολόκληρη ένα ή κατά το μέγιστο δύο Δήμους, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος διακυβέρνησης σε κεντρικό επίπεδο επιβάλλεται, γιατί με την αξιοποίηση της τεχνολογίας ένα μεγάλο μέρος των υπηρεσιών τις οποίες έχει ανάγκη ο πολίτης, θα μπορεί να τις παίρνει από το διαδίκτυο και ένα άλλο μέρος να το αγοράζει από ιδιώτες. Οι ΟΤΑ ως Φορείς Παροχής Υπηρεσιών, λόγω ακριβώς του μικρού μεγέθους του τόπου μας, θα πρέπει να οργανωθούν πάνω στο κατάλοιπο των υπολειπομένων αναγκών της κοινωνίας των πολιτών μετά που θα εκσυγχρονιστεί το κεντρικό κράτος. Ένα παράδειγμα που πιστεύω δίνει με σαφήνεια την κατεύθυνση προς την οποία επιθυμώ να στραφεί η προσοχή μας, είναι το σύστημα έκδοσης πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής. Όλοι οι Δήμοι σήμερα έχουν πολυδάπανες και όχι άρτια οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες, οι οποίες ασχολούνται, άλλες λιγότερο αποδοτικά και άλλες καθόλου, με την έκδοση των συγκεκριμένων αδειών. Σε επίπεδο κεντρικού κράτους και σε τοπικό επίπεδο έχουμε ένα σύστημα έκδοσης αδειών ανάπτυξης απαράδεκτα αφιλόξενο προς τον ιδιώτη επενδυτή. Χρόνια αυτή η πραγματικότητα συζητιέται και γίνεται παραδεκτή από τους πάντες! Οργανώσεις, επαγγελματίες, κόμματα και πολίτες! Σαν Δήμος Στροβόλου πήραμε πρωτοβουλία και με την συνεργασία των Δήμων της Μείζονος Λευκωσίας και με την συμμετοχή εκπροσώπου του Υπουργείου Εσωτερικών, ετοιμάσαμε πρόταση για την δημιουργία Ενιαίας Αρχής Έκδοσης Αδειών Ανάπτυξης πριν από δέκα περίπου χρόνια! Μέχρι τώρα δεν έγινε τίποτε που να φέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα! Η απόφαση για το πως προχωρούμε στον τομέα αυτό είναι σημαντική γιατί οριοθετά πλήρως τα δεδομένα οργάνωσης και αναδιοργάνωσης των Τεχνικών Υπηρεσιών των Τοπικών Αρχών που υπάρχουν τώρα και αυτών που αναμένεται να δημιουργηθούν με την υλοποίηση προτάσεων που άρχισαν να διαμορφώνονται στην υπό εξέλιξη μελέτη για την αναδιοργάνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών από τους Δήμους είναι ένας άλλος τομέας που αποτελεί καλό παράδειγμα ενίσχυσης της άποψης που έχω, ότι χωρίς τον εκσυγχρονισμό του κεντρικού κράτους τουλάχιστον παράλληλα με αυτό των τοπικών αρχών, δεν έχουμε περιθώρια σημαντικών, θαρραλέων και προς το καλύτερο, παρεμβάσεων πάνω στις σημερινές δομές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με το υπάρχων θεσμικό πλαίσιο και τα οικονομικά τους δεδομένα, οι Τοπικές Αρχές δεν έχουν περιθώρια αποτελεσματικής εμπλοκής σε θέματα παροχής κοινωνικής πρόνοιας στις ομάδες του πληθυσμού που έχουν πραγματικά προβλήματα. Τον ρόλο αυτό τον έχουν κοντά τους οι Κοινωνικές Υπηρεσίες του Κεντρικού Κράτους οι οποίες είναι παραδεκτό γεγονός ότι έχουν σοβαρά δομικά προβλήματα και αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις σημερινές ανάγκες της κοινωνίας, όσο φιλότιμες προσπάθειες και αν καταβάλλει το προσωπικό τους. Οι Δήμοι επιβάλλεται να δημιουργήσουν Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας ή καλύτερα να θέσουν την κοινωνική τους προσφορά πάνω σε μια πιο ορθολογική και αποτελεσματική βάση για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τον πολίτη που πάσχει και έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Μπορεί να γίνει αυτό σαν αποτέλεσμα μιας απηρχεομένης δομής του κεντρικού κράτους η οποία αποτυγχάνει να φέρει σε πέρας την αποστολής της μέσα στα σημερινά δεδομένα όπως έχουν διαμορφωθεί ή θα πρέπει να είναι μέρος του εκσυγχρονισμού του συστήματος παροχής κοινωνικής πρόνοιας και σε κεντρικό και σε τοπικό επίπεδο;
Ασφαλώς οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας στις Τοπικές Αρχές πρέπει να γίνουν σε συσχετισμό με το τι θα αποφασιστεί να μείνει στο κεντρικό κράτος και με το τι θα δοθεί στις Τοπικές Αρχές. Ανάλογα με το σε πιο σημείο θα οριοθετηθεί η συνεργασία μεταξύ των δύο επιπέδων άσκησης πολιτικής και εξουσίας.
Του Σάββα Ηλιοφώτου, Δημάρχου Στροβόλου
Ένα ερώτημα το οποίο πρέπει να απαντήσουμε προτού πάρουμε τελικές αποφάσεις σχετικά με την ευρισκόμενη σε εξέλιξη μελέτη για την αναδιάρθρωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι το κατά πόσο μπορούμε να αναμένουμε σημαντικά αποτελέσματα από μια τέτοια προσπάθεια, χωρίς τον τουλάχιστον ταυτόχρονο εκσυγχρονισμό και αναδιάρθρωση του συστήματος διακυβέρνησης στο κεντρικό κράτος. Η απόδοση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), είναι συνδεδεμένη με την απόδοση του Κεντρικού Κράτους, ιδιαίτερα στον βαθμό που η συνεργασία επιβάλλεται είτε από το θεσμικό πλαίσιο είτε από την ανάγκη να εξυπηρετηθεί καλύτερα ο πολίτης. Για αρκετούς Δήμους η υποχρέωση αυτή είναι στοιχείο που τους κρατά στάσιμους στο να προχωρήσουν μπροστά. Δεν θα αναφερθώ στις ιδιαίτερες δυσκολίες που σαν Δήμος Στροβόλου αντιμετωπίζουμε, λόγω της εισαγωγής συστήματος ποιότητας ISO στον Δήμο, αναγκαζόμενοι να συνεργαζόμαστε με τμήματα της δημόσιας υπηρεσίας όπου ένα τέτοιο σύστημα είναι ανύπαρκτο, γιατί το θέμα δεν είναι μεμονωμένο αλλά ευρύτερο! Είναι σημαντικό για να πετύχει η αναδιάρθρωση των ΟΤΑ, να ξεκινήσει και ο εκσυγχρονισμός του Κεντρικού Κράτους . Σε μια χώρα όπου λόγω του μικρού της μεγέθους θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελεί ολόκληρη ένα ή κατά το μέγιστο δύο Δήμους, ο εκσυγχρονισμός του συστήματος διακυβέρνησης σε κεντρικό επίπεδο επιβάλλεται, γιατί με την αξιοποίηση της τεχνολογίας ένα μεγάλο μέρος των υπηρεσιών τις οποίες έχει ανάγκη ο πολίτης, θα μπορεί να τις παίρνει από το διαδίκτυο και ένα άλλο μέρος να το αγοράζει από ιδιώτες. Οι ΟΤΑ ως Φορείς Παροχής Υπηρεσιών, λόγω ακριβώς του μικρού μεγέθους του τόπου μας, θα πρέπει να οργανωθούν πάνω στο κατάλοιπο των υπολειπομένων αναγκών της κοινωνίας των πολιτών μετά που θα εκσυγχρονιστεί το κεντρικό κράτος. Ένα παράδειγμα που πιστεύω δίνει με σαφήνεια την κατεύθυνση προς την οποία επιθυμώ να στραφεί η προσοχή μας, είναι το σύστημα έκδοσης πολεοδομικών αδειών και αδειών οικοδομής. Όλοι οι Δήμοι σήμερα έχουν πολυδάπανες και όχι άρτια οργανωμένες τεχνικές υπηρεσίες, οι οποίες ασχολούνται, άλλες λιγότερο αποδοτικά και άλλες καθόλου, με την έκδοση των συγκεκριμένων αδειών. Σε επίπεδο κεντρικού κράτους και σε τοπικό επίπεδο έχουμε ένα σύστημα έκδοσης αδειών ανάπτυξης απαράδεκτα αφιλόξενο προς τον ιδιώτη επενδυτή. Χρόνια αυτή η πραγματικότητα συζητιέται και γίνεται παραδεκτή από τους πάντες! Οργανώσεις, επαγγελματίες, κόμματα και πολίτες! Σαν Δήμος Στροβόλου πήραμε πρωτοβουλία και με την συνεργασία των Δήμων της Μείζονος Λευκωσίας και με την συμμετοχή εκπροσώπου του Υπουργείου Εσωτερικών, ετοιμάσαμε πρόταση για την δημιουργία Ενιαίας Αρχής Έκδοσης Αδειών Ανάπτυξης πριν από δέκα περίπου χρόνια! Μέχρι τώρα δεν έγινε τίποτε που να φέρει ουσιαστικό αποτέλεσμα! Η απόφαση για το πως προχωρούμε στον τομέα αυτό είναι σημαντική γιατί οριοθετά πλήρως τα δεδομένα οργάνωσης και αναδιοργάνωσης των Τεχνικών Υπηρεσιών των Τοπικών Αρχών που υπάρχουν τώρα και αυτών που αναμένεται να δημιουργηθούν με την υλοποίηση προτάσεων που άρχισαν να διαμορφώνονται στην υπό εξέλιξη μελέτη για την αναδιοργάνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η παροχή κοινωνικών υπηρεσιών από τους Δήμους είναι ένας άλλος τομέας που αποτελεί καλό παράδειγμα ενίσχυσης της άποψης που έχω, ότι χωρίς τον εκσυγχρονισμό του κεντρικού κράτους τουλάχιστον παράλληλα με αυτό των τοπικών αρχών, δεν έχουμε περιθώρια σημαντικών, θαρραλέων και προς το καλύτερο, παρεμβάσεων πάνω στις σημερινές δομές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σύμφωνα με το υπάρχων θεσμικό πλαίσιο και τα οικονομικά τους δεδομένα, οι Τοπικές Αρχές δεν έχουν περιθώρια αποτελεσματικής εμπλοκής σε θέματα παροχής κοινωνικής πρόνοιας στις ομάδες του πληθυσμού που έχουν πραγματικά προβλήματα. Τον ρόλο αυτό τον έχουν κοντά τους οι Κοινωνικές Υπηρεσίες του Κεντρικού Κράτους οι οποίες είναι παραδεκτό γεγονός ότι έχουν σοβαρά δομικά προβλήματα και αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις σημερινές ανάγκες της κοινωνίας, όσο φιλότιμες προσπάθειες και αν καταβάλλει το προσωπικό τους. Οι Δήμοι επιβάλλεται να δημιουργήσουν Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας ή καλύτερα να θέσουν την κοινωνική τους προσφορά πάνω σε μια πιο ορθολογική και αποτελεσματική βάση για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τον πολίτη που πάσχει και έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Μπορεί να γίνει αυτό σαν αποτέλεσμα μιας απηρχεομένης δομής του κεντρικού κράτους η οποία αποτυγχάνει να φέρει σε πέρας την αποστολής της μέσα στα σημερινά δεδομένα όπως έχουν διαμορφωθεί ή θα πρέπει να είναι μέρος του εκσυγχρονισμού του συστήματος παροχής κοινωνικής πρόνοιας και σε κεντρικό και σε τοπικό επίπεδο;
Ασφαλώς οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Πρόνοιας στις Τοπικές Αρχές πρέπει να γίνουν σε συσχετισμό με το τι θα αποφασιστεί να μείνει στο κεντρικό κράτος και με το τι θα δοθεί στις Τοπικές Αρχές. Ανάλογα με το σε πιο σημείο θα οριοθετηθεί η συνεργασία μεταξύ των δύο επιπέδων άσκησης πολιτικής και εξουσίας.
Σχόλια