ΕΙΝΑΙ ΚΑΙΡΟΣ ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΣΥΝΑΡΜΟΔΙΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΝΑ ΑΣΧΟΛΗΘΟΥΝ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Του Σάββα Ηλιοφώτου- Πρώην Δημάρχου και Προέδρου του Ομίλου Φίλων της Στέγης Αγία Μαρίνα Στροβόλου

”O Ευρωπαϊκός χάρτης δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των ηλικιωμένων που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα και βοήθεια”

Ζώντας για μήνες τώρα προσωπική εμπειρία, με την φιλοξενία της μητέρας μου σε τρεις διαδοχικές Στέγες παροχής φροντίδας και μέριμνας σε ηλικιωμένα άτομα,  μου έδωσε την ευκαιρία να ζήσω τις Στέγες από μέσα και υπό άλλη ιδιότητα από αυτή που είχα για πολλά χρόνια όντας δήμαρχος. Διαπίστωσα ότι πιο πολύ ασχολούμαστε με την εικόνα και την τυπολατρία και λιγότερο με την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις  και τον σεβασμό των ηλικιωμένων ατόμων. Αναζήτησα στην ιστοσελίδα του Τμήματος Ευημερίας να βρω τι προνοούν οι νόμοι και οι κανονισμοί του Κυπριακού Κράτους σχετικά με την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας των ηλικιωμένων ατόμων που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα και βοήθεια. Βρήκα για το πώς πρέπει να είναι κτισμένες οι Στέγες, με ποιο και πόσο προσωπικό πρέπει να είναι στελεχωμένες, αλλά τίποτα σχετικό με την ποιότητα της φιλοξενίας και της φροντίδας. Τίποτα για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των ηλικιωμένων και των συγγενών τους. Εύχομαι κάπου να υπάρχουν και απλά να μην τα βρήκα. Ψάχνοντας όμως, βρήκα τον  Ευρωπαϊκό Χάρτη δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των ηλικιωμένων που χρειάζονται μακροχρόνια φροντίδα και βοήθεια την ύπαρξη του οποίου αγνοούσα, όπως είμαι βέβαιος και η μεγάλη πλειοψηφία των ατόμων που έχουν υποχρέωση ή και συμφέρον να τον γνωρίζουν. Μεταφέρω εδώ αποσπάσματα του, στοχεύοντας να ενεργοποιήσω το ενδιαφέρον για την ανάγνωση του. Τόσο από τους Πάροχους φροντίδας όσο και από τους λήπτες. Ειδικά από το Αρμόδιο Τμήμα του Κράτους, το οποίο πρέπει να φροντίσει, θεσμοθετημένα, να στείλει το μήνυμα ότι του ηλικιωμένου τα δικαιώματα, δεν μειώνονται και δεν απαλείφονται,  σε όποια κατάσταση και εάν ευρίσκεται. Ο Χάρτης αυτός είναι  ένα πλαίσιο αναφοράς, για την προώθηση της ευημερίας και της αξιοπρέπειας των εξαρτημένων ηλικιωμένων ατόμων. Ο Χάρτης αναφέρει, ότι καθώς γερνάμε και ίσως εξαρτόμαστε από άλλους για την υποστήριξη και την φροντίδα μας, εξακολουθούμε να έχουμε το δικαίωμα να απαιτούμε από τους άλλους να σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια μας τη σωματική και πνευματική ευεξία μας, την ελευθερία και την ασφάλεια μας. Οι Πάροχοι θα πρέπει να είναι ικανοί να συμβουλεύουν τους πελάτες τους και τις οικογένειές τους, για τη διαδικασία επίσημης καταγγελίας, και να παρέχουν πληροφορίες για την ύπαρξη σχετικών οργανισμών (οργανώσεων) με τους οποίους έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν για πληροφορίες, συμβουλές και καθοδηγήσεις. Ακόμα, πρέπει να ενημερώνουν και για τη διαδικασία που έπεται της καταγγελίας. Αν και μπορεί να είναι δύσκολη, η ανίχνευση (αναγνώριση) στοιχείων συναισθηματικής και ψυχολογικής κακοποίησης κάθε εκδήλωση ή έκφραση άγχους θα πρέπει να θεωρείται ως ένα σοβαρό ζήτημα, ιδιαίτερα όταν το άτομο αυτό πάσχει από άνοια. Είναι σημαντικό να επιτρέπουμε στους ηλικιωμένους να εκφράζουν τα θέλω τους, τις απόψεις τους. Επίσης, θα πρέπει να σεβόμαστε τις επιθυμίες τους, ιδιαίτερα όσες σχετίζονται με τον τρόπο παροχής φροντίδας, καθώς και τις προσδοκίες για ποιότητα ζωής και ιατρική περίθαλψη.

“Δεν μου αρέσει να μου συμπεριφέρονται σαν να είμαι ένα αντικείμενο. Δεν

μπορούν να μου μιλάνε καθώς με πλένουν, αντί να συζητούν μεταξύ τους

για το τί έκαναν την βδομάδα που πέρασε; Δεν έχω πεθάνει ακόμα. Έχω

ακόμα αισθήματα!”

“Όταν ήμουν παιδί μου πήρε τρία χρόνια για να μάθω να μην κατουράω το

κρεβάτι μου τα βράδια, και τώρα θέλουν να κάνω και πάλι το ίδιο, γιατί δεν

έχουν χρόνο να έρχονται και να με βοηθάνε να πηγαίνω στην τουαλέτα

τα βράδια! ”

«Δεν καταλαβαίνει τον λόγο για τον οποίο κλαίω όταν παραμένω για πολύ

ώρα στο κάθισμα της τουαλέτας πριν έρθει να με βοηθήσει. Ξέρω ότι είναι

πολυάσχολη, αλλά αν ήξερε πόσο επώδυνο είναι για μένα.»

«Δεν μπορούν να βάλουν μια ωραία μουσική καθώς τρώμε; Αυτό θα βελτιώσει την διάθεση μας για φαγητό!»

Τέσσερεις αναφορές ηλικιωμένων που μιλούν από μόνες τους. Είναι καιρός οι Υπηρεσίες του Κράτους και άλλοι συναρμόδιοι φορείς να ασχοληθούν και με την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας σε άτομα της τρίτης ηλικίας.