ΟΔΗΓΟΣ ΓΝΩΣΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΕ ΣΤΕΓΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗΣ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ

“Μέσα από τις γραμμές του και πίσω από τις λέξεις του, θα συναντήσεις τον ούριο άνεμο που θα σε συνοδεύει στο ταξίδι το δικό σου, για κατάκτηση του τίτλου Άνθρωπος! Κανένας ηλικιωμένος να μη νοιώσει ούτε για μια στιγμή, ανήμπορος μπροστά στις ανάγκες του”

Σάββας Ηλιοφώτου

ΑΦΙΕΡΩΣΗ:

Ο Οδηγός αυτός είναι αφιερωμένος στη μάνα μου Αρετή που φιλοξενήθηκε στη Στέγη Αγία Μαρίνα Στροβόλου μέχρι που άφησε τη πνοή της στις 14 Ιουλίου 2019 στα ενενήντα της χρόνια και στον πατέρα μου Ηλιόφωτο, που έφυγε στις 13 Ιουλίου του 1981,ανήμερα της ονομαστικής του εορτής και των εξηκοστών του γενεθλίων.

ΗΛΙΟΦΩΤΟΣ ΣΑΒΒΑ ΑΡΕΤΗ ΗΛΙΟΦΩΤΟΥ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΟΔΗΓΟΥ

Ό Οδηγός Γνώσης ετοιμάστηκε από τον Σάββα Ηλιοφώτου, πρώην Δήμαρχο Στροβόλου και Πρόεδρο του Ομίλου Φίλων Στέγης Ηλικιωμένων «Αγία Μαρίνα» Στροβόλου και είναι βασισμένος, στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Δικαιωμάτων Και Υποχρεώσεων Των Ηλικιωμένων Που Χρειάζονται Μακροχρόνια Φροντίδα Και Βοήθεια, σε πηγές από το διαδίκτυο και στις προσωπικές του εμπειρίες από την επαφή του με Στέγες ηλικιωμένων. Όσοι τρέξουν να ταυτίσουν το περιεχόμενο του Οδηγού, με συμβαίνοντα σε οιαδήποτε Στέγη έχουν στο νου, θα έχουν χάσει ήδη το νόημα του και το προσανατολισμό του Οδηγού που είναι η απόκτηση γνώσης, για να κάνουμε τις συνθήκες διαβίωσης σε μια Στέγη καλύτερες, προς όφελος της υγείας και της ευημερίας των ηλικιωμένων και της ψυχικής ηρεμίας του προσωπικού και των συγγενών και φίλων των.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΜΝΕΙΑ ΚΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Ιδιαίτερη μνεία κάνω στην αδερφή μου Χρυστάλλα Χατζημανώλη, που είχε τη ψυχική δύναμη να πάει κόντρα με τις επικρατούσες συνήθειες και νοοτροπίες και να συμβάλει σημαντικά στην εδραίωση της αντίληψης, ότι μπροστά στην υγεία και την ευημερία των ηλικιωμένων δεν χωρούν συμβιβασμοί, εμπνέοντας με, την συγγραφή του παρόντος Οδηγού και στον σύζυγο της Θανάση Χατζημανώλη, που προίκισε τον οδηγό με καίρια σχόλια και εισηγήσεις. Ευχαριστίες επίσης, εκφράζω στον ιατρό Αριστομένη Τουρβά που ανταποκρίθηκε άμεσα σε κάθε ανάγκη της μητέρας μας, παρέχοντας της την αναγκαία ιατρική φροντίδα, μέχρι την τελευταία της στιγμή. Ευγνώμονες ευχαριστίες εκφράζω και προς την διεύθυνση και το προσωπικό της Στέγης Αγία Μαρίνα Στροβόλου που μας αγκάλιασαν ως μέλη της δικής τους οικογένειας και την μητέρα Αρετή, ως δική τους μητέρα.

ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΣΤΟ ΛΕΞΙΚΟ ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ

Ο ορισμός της λέξης “φροντίδα” στο λεξικό Μπαμπινιώτη είναι: Το έντονο ενδιαφέρον. Η ιδιαίτερη προσοχή και ενασχόληση με κάποιο.

Με βάση τον ορισμό αυτό, η φροντίδα σε μια Στέγη δεν πρέπει να είναι μια μηχανική διεργασία: Ξυπνήστε, Λούστε, Ταΐστε, Φαρμακοδώστε, Καθαρίστε, Κοιμίστε, Τελειώσατε!

Είναι κάτι πολύ πιο πέρα από αυτό!

Είναι ενδιαφέρον, είναι αγάπη, είναι… φροντίδα!

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το παρόν πόνημα, γινόμενο αποδεχτό από τον εργοδοτούμενο σε Στέγη, τους συγγενείς και φίλους των φιλοξενουμένων σε αυτή και κάθε άλλο άτομο που θέλει εθελοντικά να ασχοληθεί με την φροντίδα των ηλικιωμένων, υπέχει τη μορφή δεσμευτικού συμβολαίου με την προσπάθεια για παροχή στα ηλικιωμένα άτομα της όσο το δυνατό καλύτερης ποιότητας εξυπηρέτησης, ως αντίδωρο της προσφοράς τους στη κοινωνία και ως η υποχρέωση μας απέναντι στους συνανθρώπους μας που χρειάζονται βοήθεια.

Στόχος του συγγραφέα, είναι μέσα από την ποιοτική εξυπηρέτηση που θα παρέχεται στη Στέγη και την διάχυση της πληροφορίας αυτής στη κοινωνία, να κάνει τον κάθε άνθρωπο, την ώρα που το ταξίδι της ζωής θα τον φέρει πλησίον του ορίου στο οποίο ξεκινά η ανάγκη για υποβοηθούμενη διαβίωση, να είναι σίγουρος ότι μέσα στη Στέγη θα βρει ανθρώπους πρόθυμους να τον εξυπηρετήσουν, σεβόμενοι την ανάγκη του να μη νοιώσει ούτε για μια στιγμή ανήμπορος μπροστά στις ανάγκες του.

Ταυτόχρονος στόχος είναι, να βοηθήσει με τη γνώση, στη ρύθμιση των συμπεριφορών και των σχέσεων των αναμεμιγμένων και ενδιαφερομένων μερών, στοχεύοντας πάντα στο καλύτερο αποτέλεσμα για τον έχοντα ανάγκη της φροντίδας και της εξυπηρέτησης.

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Όλες οι Στέγες λειτουργούν βάση σχετικής νομοθεσίας, 0Ι ΠΕΡΙ ΣΤΕΓΩΝ ΓΙΑ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΟΥΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ 1991 ΚΑΙ 1994 και κανονισμών που εκδίδονται δυνάμει αυτής, “Οι περί Στεγών για Ηλικιωμένους και Αναπήρους Κανονισμοί του 2000”.

Πιο κάτω παρατίθενται αποσπάσματα που είναι καλά να γνωρίζουμε και να θυμόμαστε. Οι αριθμοί στην αρχή της παραγράφου, αναφέρονται στο σχετικό άρθρο του νόμου. Τα αποσπάσματα αυτά δεν υποκαθιστούν με κανένα τρόπο τη σφαιρική γνώση που πρέπει να έχουμε της σχετικής νομοθεσίας και των σχετικών κανονισμών.

ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΡΟΣ ΕΝΟΙΚΟΥΣ

22.—(1) Ο αριθμός των ενοίκων κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν αυτοί μπορούν να αυτοεξυπηρετούνται, δεν υπερβαίνει τους δέκα για κάθε φροντιστή/στρια Στέγης που βρίσκεται σε ενεργό υπηρεσία. (2) Ο αριθμός των ενοίκων, όταν αυτοί δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετούνται. δεν υπερβαίνει τους πέντε για κάθε φροντιστή/στρια Στέγης που βρίσκεται σε ενεργό υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένου και του διευθύνοντος προσώπου. (3) Ανεξάρτητα από τις διατάξεις των παραγράφων (1) και (2) του παρόντος Κανονισμού, το διευθύνον πρόσωπο δεν υπολογίζεται στον αριθμό των φροντιστών/στριών Στέγης, αν ο αριθμός των απαιτούμενων φροντιστών/στριών Στέγης είναι πάνω από πέντε. (4) Η αναλογία φροντιστών/στριών Στέγης και ενοίκων που αναφέρεται στις πιο πάνω παραγράφους παραμένει σταθερή καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας και μέχρι να συμπληρωθούν όλες οι συνηθισμένες εργασίες που αφορούν την εν γένει καθαριότητα και φροντίδα των ενοίκων. (5) Στις περιπτώσεις στις οποίες η Στέγη αποτελεί μέρος ενιαίας μονάδας με κέντρο ενηλίκων, το διευθύνον πρόσωπο της Στέγης μπορεί να εκτελεί και καθήκοντα διευθύνοντος προσώπου του κέντρου, νοουμένου ότι ο συνολικός αριθμός των εξυπηρετουμένων στη Στέγη και το κέντρο δεν υπερβαίνει τους πενήντα. Στην περίπτωση αυτή το διευθύνον πρόσωπο δεν υπολογίζεται στον αριθμό των φροντιστών/στριών της Στέγης. (6) Σε κάθε Στέγη στην οποία εξυπηρετούνται άνω των τριάντα ενοίκων πρέπει να εργοδοτείται άτομο το οποίο να ασχολείται αποκλειστικά με τα καθήκοντα του μάγειρα. Σε μικρότερες Στέγες καθήκοντα μάγειρα ασκεί ένα μέλος του προσωπικού που ορίζει το διευθύνον πρόσωπο.

ΝΥΚΤΕΡΙΝΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

23.—(1) Κατά τη διάρκεια της νύκτας υπηρετούν φροντιστές/στριες Στέγης και όχι καθαρίστριες. Η αναλογία φροντιστών/στριών προς ενοίκους είναι η ακόλουθη: (ι) Από τις 7.00 μμ μέχρι 10.00 μμ ένας/μία φροντιστής/στρια Στέγης προς δεκαπέντε ενοίκους, όταν αυτοί αυτοεξυπηρετούνται και ένας/ μία φροντιστής/στρια Στέγης προς επτά ενοίκους, όταν αυτοί είναι κλινήρεις.

(ii) Από τις 10.00 μμ μέχρι τις 7.00 πμ η αναλογία είναι ένας/μία φροντιστής/στρια Στέγης προς είκοσι πέντε ενοίκους και υπάρχουν σε αναμονή φροντιστές/στριες Στέγης πρόσθετα προς την πιο πάνω αναλογία. (2) Για κάθε νύκτα ορίζεται και καταχωρίζεται στο πρόγραμμα φροντιστής/στρια Στέγης από το προσωπικό της Στέγης, ο/η οποίος/α είναι σε αναμονή και του/της οποίου/ας η Διεύθυνση και το τηλέφωνο βρίσκονται στη διάθεση του νυκτερινού προσωπικού. Όταν στη Στέγη υπάρχουν ένοικοι οι οποίοι χρειάζονται εξειδικευμένη νοσηλευτική φροντίδα, ο/η φροντιστής/στρια Στέγης που βρίσκονται σε αναμονή πρέπει να κατέχει δίπλωμα ή πιστοποιητικό στη νοσηλευτική. (3) Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, λόγω της μορφής του κτιρίου ή για άλλους ειδικούς λόγους, ο Υπουργός μπορεί να απαιτήσει επιπρόσθετες ειδικές διευθετήσεις για το νυκτερινό προσωπικό

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΝΟΙΚΩΝ

25. Η Στέγη πρέπει να λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην τίθεται σε κίνδυνο η υγεία και η ασφάλεια των ενοίκων και πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την έγκαιρη και σωστή αντιμετώπιση τυχόν προβλημάτων.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ ΕΝΟΙΚΩΝ

26. Σε κάθε Στέγη πρέπει να παρέχονται υπηρεσίες ή διευκολύνσεις για την τακτική ιατρική εξέταση των ενοίκων τουλάχιστο κάθε δεκαπενθήμερο και για την άμεση παροχή ιατρικής περίθαλψης σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης:

Νοείται ότι κάθε ένοικος έχει δικαίωμα, αν το επιθυμεί, να καλεί ιατρό της επιλογής του με προσωπική του δαπάνη, ο οποίος πρέπει να τηρεί τις πρόνοιες των παρόντων Κανονισμών.

ΑΝΑΨΥΧΗ, ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΝΟΙΚΩΝ

27. Σε κάθε Στέγη πρέπει να παρέχονται ευκολίες για αναψυχή και δημιουργική απασχόληση, καθώς και τηλεφωνικές διευκολύνσεις για άμεση χρήση τόσο από το προσωπικό όσο και από τους ενοίκους.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΕΝΟΙΚΩΝ

28. Η παρεχόμενη στους ενοίκους τροφή καθορίζεται από διαιτολόγο και είναι σύμφωνη με τις διαιτητικές τους ανάγκες και συμπεριλαμβάνει πρόγευμα. γεύμα και δείπνο. Μεταξύ προγεύματος, μεσημβρινού γεύματος και δείπνου παρέχεται ρόφημα με ελαφρό έδεσμα.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

29. Η οργάνωση της Στέγης, η διεξαγωγή των εργασιών της, καθώς και οι εσωτερικοί της κανονισμοί δεν πρέπει να αντιστρατεύονται την προσωπική ελευθερία και την άνεση των ενοίκων, καθώς και το δικαίωμα εκλογής του ρουχισμού και της υπόδησής τους.

ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΕΝΟΙΚΩΝ

32. (1)(α) Η συμπεριφορά και η στάση του προσωπικού προς τους ενοίκους πρέπει να είναι σύμφωνη με τις ανάγκες καθενός από αυτούς. (β) Η επιβολή οποιασδήποτε μορφής βίας, καταπίεσης, εκμετάλλευσης και τιμωρίας στους ενοίκους από το προσωπικό απαγορεύεται. (2)(α) Απαγορεύεται η φωτογράφηση ή άλλη προβολή των ενοίκων από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, εκτός αν γίνεται με τη συγκατάθεση των ίδιων των ενοίκων, όταν είναι οι ίδιοι σε θέση να δώσουν αυτή τη συγκατάθεση. Σε περίπτωση που ένοικος δεν είναι σε θέση να αποφασίσει ο ίδιος, τότε κρίνεται απαραίτητο να ζητείται η συγκατάθεση ενός στενού συγγενή του, ο οποίος αποφασίζει κατά πόσο θα δώσει ή όχι τη συγκατάθεση του. (β) Η αναφερόμενη στην παράγραφο (α) του παρόντος Κανονισμού απαγόρευση αναγράφεται σε εμφανές μέρος εντός της Στέγης: Νοείται ότι κατά τη διάρκεια δημόσιων εκδηλώσεων των Στεγών μπορεί να επιτραπεί η παρουσία των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αφού προηγουμένως εξασφαλιστεί άδεια του ιδιοκτήτη της Στέγης.

ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ

40. Κάθε πρόσωπο το οποίο παραβαίνει ή παραλείπει να συμμορφωθεί με οποιαδήποτε διάταξη των Κανονισμών αυτών είναι ένοχο ποινικού αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τα €500 ή και στις δύο ποινές.

ΟΛΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΚΟΠΟ

Ότι συμβαίνει σε μια Στέγη, συμβαίνει με απώτερο σκοπό την προσφορά της πιο καλής ποιότητας υπηρεσίας στον ηλικιωμένο. Ότι δεν εξυπηρετεί απευθείας αυτό τον σκοπό, είναι λάθος και δεν έχει τη θέση του σε αυτή.

Πέραν από τις σχετικές νομοθεσίες και κανονισμούς και τους όποιους κώδικες καλής πρακτικής μπορεί να υπάρχουν, το που βρίσκεται το επίπεδο των υπηρεσιών σε μια Στέγη, το ορίζουν οι απαιτητικοί συγγενείς και φίλοι, εκεί που οι ίδιοι οι ηλικιωμένοι δεν έχουν αντίληψη ή και εάν έχουν αντίληψη, δεν μπορούν να την επικοινωνήσουν σωστά προς τη διεύθυνση.

Η διεύθυνση και το προσωπικό μιας Στέγης, πρέπει να έχουν την εκπαίδευση και την ικανότητα να μπορούν να αφουγκράζονται το τι αυτοί οι απαιτητικοί συγγενείς ψιθυρίζουν ή και λένε απευθείας ή και εμμέσως, και να παραβλέπουν το ύφος, τον τόνο ή και τον θυμό με τον οποίο αυτό κάποτε λέγεται.

Με αντικείμενο στην προκειμένη περίπτωση, την πιο ψηλή ποιοτική προσφορά υπηρεσίας προς τους ηλικιωμένους, η σχέση των τριών συνισταμένων, δηλαδή της διεύθυνσης και του προσωπικού της Στέγης, του ίδιου του ηλικιωμένου και των συγγενών και φίλων, πρέπει να διαφυλάττεται με συνυπευθυνότητα και των τριών, ως κόρη οφθαλμού. Με μεγαλύτερη ευθύνη φυσικά, του επαγγελματία που βρίσκεται στη μια συνιστώσα που είναι η διεύθυνση και το προσωπικό της Στέγης.

Η καλή αυτή σχέση, είναι αναπόσπαστο μέρος της καλής ψυχικής κατάστασης του ηλικιωμένου.

Οι στέγες, δημιουργούνται για να φιλοξενούν ηλικιωμένους που έχουν ανάγκη και για να τους παρέχουν την όσο γίνεται καλύτερη διαβίωση για όσο θα τους έχουν κοντά τους. Όσοι απασχολούνται σε αυτές, πρέπει να αισθάνονται την εργασία τους ως λειτούργημα το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει και να μην αποκλείει τις δύσκολες περιπτώσεις. Αντίθετα, οι δύσκολες περιπτώσεις ηλικιωμένων, έχουν πιο πολλή ανάγκη τη φιλοξενία και την αγάπη της Στέγης.

Η διεύθυνση και το προσωπικό, δεν πρέπει να υποδεικνύουν ευθέως ή και εμμέσως στον ηλικιωμένο ή και σε συγγενείς, ότι πρέπει να φύγουν από τη Στέγη, ενοχλημένοι από τις παρατηρήσεις που κάνουν και καμιά φορά το ύφος και τις φωνές με τις οποίες εκφράζονται. Αυτό διαταράζει την ψυχική ηρεμία του ηλικιωμένου και του προκαλεί ανασφάλεια.

Η διεύθυνση και το προσωπικό μια Στέγης, πρέπει να οπλίζονται με την ανάλογη δύναμη, αγάπη και γνώση, για να ανταποκρίνονται στην αποστολή τους και να μπορούν να χειριστούν θέματα σύμφυτα του επαγγέλματος το οποίο επέλεξαν να ασκούν.

Ειδικά οι στέγες που δεν είναι κερδοσκοπικά ιδρύματα, όπως οι κοινοτικές, πρέπει να έχουν μόνιμα ανοιχτή αγκαλιά για όλους τους ηλικιωμένους. Χρειάζεται εκπαίδευση και συνεχής προσπάθεια για τη διαχείριση αυτών των σχέσεων, κάτι που φαίνεται ότι δεν διδάσκεται στις σχολές που παρέχεται εκπαίδευση ειδικότητας ή και εάν διδάσκεται, είναι ελλιπείς και δεν αρκεί για την διαμόρφωση ανάλογης μόνιμης συμπεριφοράς στο προσωπικό και θετικής κουλτούρας.

Ένα καλό διοικητικό συμβούλιο μιας Στέγης, πρέπει να είναι σε θέση να προσφέρει συνεχή εκπαίδευση στο προσωπικό του, σε βαθμό που να αλλάξει την αρνητική κουλτούρα.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΘΩΣ ΓΕΡΝΟΥΝ

Οι άνθρωποι καθώς γερνούν και εξαρτούνται από άλλους για την υποστήριξη και τη φροντίδα τους, εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να απαιτούν από τους άλλους να σέβονται την αξιοπρέπειά τους, τη σωματική και πνευματική ευεξία τους, την ελευθερία και την ασφάλειά τους.

Οι άνθρωποι μέσα στις στέγες, εξακολουθούν να έχουν τις ίδιες ανάγκες που είχαν και έξω. Αλλάζει το μέγεθος, η ένταση και ο τρόπος που μπορούν να ικανοποιηθούν. Οι διοικούντες τις στέγες, το προσωπικό, οι συγγενείς και φίλοι και οι εθελοντές, πρέπει να έχουν ενωμένες τις δυνάμεις τους για να ικανοποιηθούν αυτές οι ανάγκες στον ψηλότερο δυνατό βαθμό.

Η ΙΣΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΗ

Η αντίληψη που φαίνεται να υπάρχει ανάμεσα στο προσωπικό των Στεγών και ακόμα και μεταξύ συγγενών τους και φίλων, ότι είναι δίκαιο να έχουν όλοι οι ηλικιωμένοι ίση μεταχείριση μεταξύ των, είναι ασύμβατη με την πραγματικότητα που επικρατεί.

Ίση μεταχείριση μεταξύ ηλικιωμένων που έχουν άνισες και διαφορετικές ανάγκες, δεν είναι δίκαιη μεταχείριση.

ΣΩΣΤΗ ΣΧΕΣΗ

Η σχέση του ηλικιωμένου και των συγγενών και φίλων του με τη Στέγη, ξεκινά από την ώρα που γίνεται το πρώτο βήμα εντός της Στέγης. Η σχέση αυτή, γεννά δικαιώματα και ευθύνες, για τα οποία πρέπει να είμαστε ενήμεροι και να φροντίζουμε να διατηρείται καλή.

ΕΚΤΙΜΗΣΗ - ΕΥΓΕΝΕΙΑ

Οι συγγενείς πρέπει να αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι και να τους συμπεριφέρονται με ευγένεια.

Το προσωπικό πρέπει να κερδίζει την εκτίμηση των ηλικιωμένων και των συγγενών και φίλων με τον επαγγελματισμό του.

Οι συγγενείς, μπορούν να παραπονεθούν με κόσμιο τρόπο απ’ ευθείας στον φροντιστή για κάτι που έχει περιέλθει στην αντίληψη τους ότι δεν γίνεται καλά. Στην περίπτωση που διαπιστώνουν επαναλαμβανόμενο λάθος ή και παράληψη ή και ασυμφωνία ως προς το συζητούμενο θέμα, πρέπει να αναφέρονται σε ιεραρχικά ανώτερους, χωρίς να μπαίνουν σε αντιπαράθεση με τον φροντιστή.

Θέματα που διαπιστώνονται ότι χρήζουν βελτίωσης γενικά και δεν αφορούν ατομικά κάποιο φροντιστή, αναφέρονται στην διεύθυνση που είναι και η αρμόδια να πάρει διορθωτικά μέτρα.

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ

Πριν, ή αμέσως μετά την εισαγωγή του ηλικιωμένου στην Στέγη, η διεύθυνση της Στέγης πρέπει να φροντίσει να υπογραφεί το συμβόλαιο που θα διέπει την παραμονή του ηλικιωμένου. Στην περίπτωση που αυτό δεν συμβεί με πρωτοβουλία εκ πλευράς της Στέγης , η υπογραφή συμβολαίου πρέπει να γίνει με πρωτοβουλία του ηλικιωμένου ή των συγγενών του, στην περίπτωση που ο ηλικιωμένος δεν είναι σε θέση να το ζητήσει.

Το συμβόλαιο πρέπει να περιλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις και των δύο συμβαλλομένων και να είναι ξεκάθαρο ως προς το τι περιλαμβάνει στη βασική χρέωση. Πρέπει να αναφέρει από πού είναι πιθανό να προκύψουν πρόσθετες χρεώσεις, όπως πάνες, έκτακτη ιατρική φροντίδα κλπ.

Για τις πρόσθετες χρεώσεις πρέπει να υπάρχει πρόνοια ώστε όπου είναι δυνατόν, να ζητείται και να παίρνεται η εκ των προτέρων έγκριση. Το συμβόλαιο πρέπει να ορίζει, πότε γίνεται η πληρωμή των τροφείων και η οικογένεια του ηλικιωμένου, φροντίζει να είναι συνεπής στις οικονομικές της υποχρεώσεις. Δεν καθυστερεί αναίτια την πληρωμή των οφειλομένων. Στην περίπτωση που υπάρχει λόγος και θα καθυστερήσει η πληρωμή, υπάρχει υποχρέωση να ενημερώνεται έγκαιρα η διεύθυνση της Στέγης.

ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΣ ΕΞΗΓΗΣΕΙΣ

Ο ηλικιωμένος ή και ο συγγενής του, δεν κάνουν καμιά πληρωμή πέραν της προσυμφωνημένης, εάν δεν έχει παρθεί εκ των προτέρων έγκριση τους, εκτός εάν η πληρωμή είναι οφθαλμοφανώς δικαιολογημένη, τόσο ως προς τον λόγο που προέκυψε, όσο και ως προς το ύψος της.

Για κάθε πληρωμή προς την Στέγη, ζητούμε πάντοτε απόδειξη και άνευ αποδείξεως δεν δίδουμε χρήματα, ακόμα και εάν δοθεί υπόσχεση ότι θα μας δοθεί απόδειξη αργότερα.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Με την είσοδο στη Στέγη, ο ηλικιωμένος εάν είναι σε θέση να αντιληφθεί ή και οι συγγενείς του, ενημερώνονται για την ιεραρχία της Στέγης και τον τρόπο λειτουργίας της.

Θέματα που αφορούν το συμβόλαιο, την κατάσταση της Στέγης και την απόδοση του προσωπικού γενικά, συζητούνται μόνο με τη διεύθυνση. Όλοι, προσωπικό, ηλικιωμένοι, συγγενείς και φίλοι, φροντίζουν να μην μιλούν υποτιμητικά για την προσφερόμενη από τη Στέγη υπηρεσία και για το προσωπικό της και δεν σχολιάζουν αλλήλους σε τρίτα πρόσωπα ή και μεταξύ τους.

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ

Πρέπει να αναγνωρίζεται η δυσκολία και η περιπλοκότητα που έχει η εξυπηρέτηση των ενοίκων λόγο της ηλικίας των και των προβλημάτων που την συνοδεύουν, αλλά δεν πρέπει να γίνεται έκπτωση σε θέματα υγείας, υγιεινής, διατροφής και αξιοπρέπειας του ηλικιωμένου

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Οι συγγενείς και οι φίλοι των ηλικιωμένων πρέπει να προσέχουν ώστε η παρουσία των στην Στέγη να είναι διακριτική και να μην παρενοχλεί το προσωπικό στην διεκπεραίωση των καθηκόντων του. Η βοήθεια τους να είναι συμπληρωματική και να μη γίνεται ενόχληση.

Πρέπει να κατανοούν ότι εκτός του δικού τους ανθρώπου, το προσωπικό πρέπει να εξυπηρετήσει και τους άλλους ενοίκους και εκεί που οι ανάγκες συμπίπτουν χρονικά, πρέπει να υπάρχει μια ιεράρχηση, την οποία το προσωπικό μπορεί να κάνει καλύτερα.

Οι συγγενείς και φίλοι ασκούν με νηφαλιότητα και στην ώρα του, το δικαίωμα τους να γνωρίζουν τις λεπτομέρειες της υπηρεσίας που παρέχεται στον ηλικιωμένο σε όλα τα επίπεδα των αναγκών του.

ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ

Ένα θέμα μεγάλου ενδιαφέροντος που απασχολεί και πρέπει να τυγχάνει της ανάλογης προσοχής, είναι η πιθανή κακοποίηση των ηλικιωμένων. Απλή ανάγνωση της λέξης από μόνης της, θα δώσει παραπλανητική και καθόλου υποβοηθητική εικόνα, για αυτό θα ενδιατρίψουμε στο θέμα αυτό τόσο, όσο είναι απαραίτητο για να γίνει κατανοητό.

Η κακοποίηση των ηλικιωμένων ορίζεται από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) ως ≪ μια μεμονωμένη ή επαναλαμβανόμενη πράξη, εξαιτίας της οποίας προκαλείται βλάβη ή αποτελεί κίνδυνο για ένα ηλικιωμένο άτομο, ακόμη όμως και η απουσία μιας κατάλληλης ‘ανθρώπινης’ ενέργειας. Πράξεις και ενέργειες που συμβαίνουν, ανάμεσα σε σχέσεις όπου προσδοκάται εμπιστοσύνη.

ΕΚΟΥΣΙΑ Ή ΑΚΟΥΣΙΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ

Η κακοποίηση των ηλικιωμένων, συχνά παραμένει απαρατήρητη και σπάνια αναφέρεται. Η κακοποίηση μπορεί να είναι εκούσια ή ακούσια και δεν καλύπτει μόνο τη σωματική, αλλά και την ψυχολογική, συναισθηματική, σεξουαλική, οικονομική και φαρμακευτική κακοποίηση, όπως ακόμα και την παραμέληση.

Επίσης θέματα όπως η άρνηση των πολιτικών δικαιωμάτων, οι ηλικιακές διακρίσεις, καθώς και οι συμπεριφορές που ενισχύουν τις διακρίσεις σε βάρος των ηλικιωμένων, κατατάσσονται στις μορφές κακοποίησης.

Σε αντίθεση με την οικονομική και σεξουαλική κακοποίηση που γίνεται πάντα σκoπίμως, η ακούσια κακοποίηση προκύπτει συχνά από έλλειψη κατανόησης των αναγκών και των συναισθημάτων του ηλικιωμένου ατόμου και από την δυσκολία του φροντιστή να συμβιβάσει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του ηλικιωμένου ατόμου με τις δικές του προσωπικές ή επαγγελματικές υποχρεώσεις.

Η κακοποίηση αυτή, δεν είναι πολλάκις κατανοητή και συμβαίνει κυρίως ασυνείδητα. Όταν για παράδειγμα ένας ηλικιωμένος ζητά να πάει στην τουαλέτα και του λέμε “κάμε στο πανί και θα σε αλλάξουμε” ή περνά πολύς χρόνος από την ώρα που το ζήτησε μέχρι να υπάρξει ανταπόκριση, είναι μια μορφή κακοποίησης.

Δίδεται πιο κάτω, η διεθνώς αποδεχτή επεξήγηση του τι συνιστά την κακοποίηση, γιατί πρέπει να την γνωρίζουμε καλά και να την αναγνωρίζουμε:

ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ: Κακοποίηση των ηλικιωμένων είναι η μεμονωμένη ή επαναλαμβανόμενη πράξη ή η έλλειψη κατάλληλης δράσης, η οποία προκαλεί βλάβη ή άγχος σε ένα ηλικιωμένο άτομο και λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο μιας σχέσης όπου υπάρχει προσδοκία εμπιστοσύνης. Υπάρχουν πέντε διαφορετικές μορφές κακοποίησης. Αυτές είναι οι ακόλουθες:

· Σωματική κακοποίηση: Σωματική βία είναι η πρόκληση σωματικού πόνου ή τραυματισμού, ή σωματικού καταναγκασμού. Παραδείγματα σωματικής βίας αποτελούν το χτύπημα, τα χαστούκια, οι μώλωπες, η ακατάλληλη χρήση της φαρμακευτικής αγωγής του ηλικιωμένου

· Ψυχολογική κακοποίηση: Ψυχολογική βία είναι η πρόκληση ψυχικής οδύνης, συμπεριλαμβανομένων δράσεων που προκαλούν το φόβο της βίας, της απομόνωσης ή της στέρησης και συναισθήματα ντροπής, ταπείνωσης και αδυναμίας. Παραδείγματα ψυχολογικής βίας αποτελούν ο λεκτικός εκφοβισμός, η ταπείνωση, η παρενόχληση, οι φωνές και οι απειλές πρόκλησης σωματικών βλαβών ή εγκλεισμού σε ίδρυμα

. · Οικονομική ή υλική κακοποίηση: Οικονομική ή υλική κακοποίηση είναι η παράνομη ή ακατάλληλη χρήση της περιουσίας ή των οικονομικών πόρων του ηλικιωμένου ατόμου. Αυτή περιλαμβάνει την υπεξαίρεση χρημάτων, αντικειμένων αξίας ή της ακίνητης περιουσίας. Επίσης, περιλαμβάνει τις αναγκαστικές αλλαγές στη διαθήκη του ηλικιωμένου ή σε κάποιο άλλο νομικό έγγραφο, καθώς, και την άρνηση, ή τον έλεγχο της πρόσβασης στον προσωπικό του λογαριασμό

. · Σεξουαλική κακοποίηση: Σεξουαλική κακοποίηση είναι η οποιουδήποτε είδους μη συναινετική επαφή με το ηλικιωμένο άτομο. Η σεξουαλική κακοποίηση περιλαμβάνει, αλλά δεν περιορίζεται, στην ανεπιθύμητη επαφή, καθώς και σε όλα τα είδη της σεξουαλικής επίθεσης ή κακοποίησης, όπως ο βιασμός, εξαναγκασμός του ατόμου να γδυθεί, καταναγκαστική φωτογράφιση σεξουαλικού περιεχομένου

· Παραμέληση: Παραμέληση είναι η αποτυχία ενός φροντιστή να παρέχει τα αναγκαία για τη ζωή σε ένα ηλικιωμένο άτομο, δηλαδή επαρκή τροφή, Στέγη, ρουχισμό, ιατρική ή οδοντιατρική περίθαλψη. Η παραμέληση μπορεί, επίσης, να περιλαμβάνει την άρνηση να επιτρέψει ο φροντιστής σε άλλα άτομα να παρέχουν την κατάλληλη φροντίδα. Παραδείγματα παραμέλησης είναι η εγκατάλειψη, η μη παροχή τροφής, Στέγης ή ρούχων, καθώς και η κακή υγιεινή του ηλικιωμένου ατόμου.

Μια μορφή κακοποίησης μπορεί να είναι και η παροχή τροφής προς τους ηλικιωμένους που οδηγεί σε υποσιτισμό τους. Οι συγγενείς πρέπει να παρατηρούν το κορμί του ηλικιωμένου τους ατόμου για την παρουσίαση σημαδιών που δυνατόν να μαρτυρούν κακοποίηση ή και απουσία φροντίδας και να αναφέρουν κάθε υποψία τους ή και παρατήρηση τους, στο υπεύθυνο άτομο της Στέγης.

Τόσο το προσωπικό, όσο και οι συγγενείς, επιδεικνύουν ιδιαίτερη ευαισθησία στην κακοποίηση των ηλικιωμένων και δεν την επιτρέπουν να επισυμβαίνει.

Αναφέρουν στην διεύθυνση υποψίες για πιθανή κακοποίηση και εάν δεν μείνουν ικανοποιημένοι από την ανταπόκριση, αναφέρουν την υποψία τους στο Γραφείο Ευημερίας ακόμα και στην Αστυνομία.

ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Οι επαγγελματίες φροντιστές, ενώ βρίσκονται συχνά κάτω από φόρτιση και πίεση δεν έχουν λάβει, τις περισσότερες φορές, την κατάλληλη κατάρτιση και υποστήριξη, προκειμένου να εργάζονται σε σωστές εργασιακές συνθήκες.

Συνεπώς, οι ενέργειες αντιμετώπισης της κακοποίησης των ηλικιωμένων, σωστό είναι να συμπεριλαμβάνουν τις ανάγκες, και τις δύσκολες προκλήσεις (καθώς αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου κακοποίησης), που αντιμετωπίζουν τα άτομα που αφιερώνουν σημαντικό κομμάτι της ζωής τους στην φροντίδα εξαρτημένων ηλικιωμένων.

Τελικά, οι δημόσιες αρχές και όσοι παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας, έχουν καθήκον να προστατεύουν όλους τους ηλικιωμένους οι οποίοι εξαρτώνται από άλλους για την εκτέλεση των καθημερινών τους αναγκών, έτσι ώστε να ζήσουν αξιοπρεπώς έως το τέλος της ζωής τους.

Επιπλέον, τα μέτρα αυτά θα πρέπει να συμβαδίζουν με μέτρα προστασίας και στήριξης των επαγγελματιών, προσφέροντας και σε αυτούς αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και διαβίωσης, αναγνωρίζοντας και εκτιμώντας τη τεράστια συμβολή τους στην κοινωνία.

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ

Η υγιεινή των χεριών αποτελεί βασικό στοιχείο για την πρόληψη των λοιμώξεων στους ηλικιωμένους. Η προαγωγή της υγιεινής των χεριών απαιτεί οργανωμένη στρατηγική από τη διεύθυνση της Στέγης, ώστε να εφαρμόζεται συνειδητά και με συνέπεια από κάθε φροντιστή και επισκέπτη.

H χρήση των γαντιών, δεν αντικαθιστά σε καμία περίπτωση την υγιεινή των χεριών. Τα χέρια αποτελούν το πιο κοινό μέσο μεταφοράς των παθογόνων από τον έναν ηλικιωμένο στον άλλο. Τα γάντια αφαιρούνται μετά την επαφή και την φροντίδα του ηλικιωμένου και πριν την φροντίδα του επόμενου.

Αφαιρούνται επίσης μετά την επαφή με μολυσμένη περιοχή πχ τα ούρα, πληγή με αίμα και πριν την επαφή με την επόμενη περιοχή κατά την φροντίδα του ίδιου ασθενούς. Τα γάντια αφαιρούνται όταν σχισθούν ή όταν μολυνθούν. Μετά την αφαίρεση των γαντιών και πριν τη τοποθέτηση νέων, μεσολαβεί πάντα πλύσιμο των χεριών με νερό και σαπούνι.

Τα γάντια μετά τη χρήση τους δε πρέπει να πλένονται αλλά να απορρίπτονται. Τα γάντια αφαιρούνται μετά τη φροντίδα του κάθε ηλικιωμένου και δεν πρέπει με το ίδιο ζευγάρι γάντια να γίνεται φροντίδα άλλου ηλικιωμένου.

Τα χέρια μπορούν να πλένονται με απλό σαπούνι που δεν περιέχει αντιμικροβιακό παράγοντα, ή περιέχει μικρή ποσότητα αυτού. Μπορούν να πλένονται επίσης με αντιμικροβιακό σαπούνι, που περιέχει αντιμικροβιακό (αντισηπτικό) παράγοντα και τέλος μπορούν να πλένονται με τρίψιμο των χεριών με αλκοολικό διάλυμα.

Λανθασμένος και αναποτελεσματικός καθαρισμός των χεριών έχει σαν αποτέλεσμα τα χέρια να παραμένουν μολυσμένα. Κάποιοι μικροοργανισμοί μπορεί να ανακάμψουν στα χέρια μετά το πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό, ενώ το τρίψιμο με αλκοολικό διάλυμα έχει αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματικό.

Φροντιστές και επισκέπτες πρέπει να εφαρμόζουν την υγιεινή των χεριών πριν αγγίξουν τον ηλικιωμένο για να τον προστατεύσουν και να προστατευτούν και οι ίδιοι από τα παθογόνα μικρόβια που μεταφέρονται με τα χέρια όπως μέσω χειραψίας, χαϊδεύοντας το κεφάλι του, παρέχοντας βοήθεια στον ηλικιωμένο να μετακινηθεί, να πλυθεί, κατά την τοποθέτηση μάσκας οξυγόνου, κατά την παροχή βοήθειας κατά τη φυσιοθεραπεία, σφυγμομέτρηση, μέτρηση πίεσης, στηθοσκόπηση, κ.λπ.

ΖΩΗ ΤΟ ΒΡΑΔΥ

Για τον ηλικιωμένο, σημαντική είναι η ζωή και το βράδυ μετά που κλείνουν οι πόρτες της Στέγης. Το προσωπικό πρέπει να είναι αρκετό σε αριθμό και πρέπει η Στέγη να έχει ιδιαίτερο σύστημα ελέγχου για τη φροντίδα και τη προσοχή που δίνεται τα βράδια. Οι συγγενείς θα πρέπει να μπορούν οιαδήποτε ώρα της νύχτας να επισκεφθούν τον άνθρωπο τους για να βεβαιωθούν ότι είναι καλά και ότι τυγχάνει της πρέπουσας φροντίδας και η διεύθυνση της Στέγης πρέπει να ενθαρρύνει ένα τέτοιο ενδιαφέρον, το οποίο θα κρατά και το προσωπικό σε εγρήγορση για να αποφεύγει να κοιμάται την ώρα της εργασίας.

Νοείται ότι μια τέτοια επίσκεψη θα γίνεται γιατί συντρέχει κάποιος λόγος που σχετίζεται με την υγεία του ηλικιωμένου και συμβάντα που δυνατόν να έχουν προηγηθεί. Πρέπει να γίνεται με την ανάλογη διακριτικότητα εκ μέρους του συγγενή.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ

Οι συγγενείς πρέπει να μη ξεχνούν κατά την παρουσία τους στη Στέγη, να δείχνουν την αγάπη τους και προς άλλους ενοίκους. Είναι όλοι άνθρωποι που χρειάζονται την προσοχή και την αγάπη μας.

Πρέπει να προσέχουμε ώστε με τις πράξεις μας, τις χειρονομίες μας και τις γκριμάτσες μας, να μην εκληφθούμε ότι διακωμωδούμε ή και χλευάζουμε την κατάσταση υγείας κάποιων από τους ενοίκους.

ΔΕΝ ΤΟΝ ΞΕΧΝΟΥΜΕ

Οι συγγενείς πρέπει να προσέχουν να μην δημιουργήσουν το αίσθημα στον άνθρωπο τους στην Στέγη ότι τον τοποθέτησαν εκεί και τον ξέχασαν. Πρέπει να θυμούνται ότι ο άνθρωπος τους , θέλει ή και αρέσκεται να νοιώθει ότι έχει και την δική τους φροντίδα και στοργή. Όπου μπορούν και όποτε μπορούν, παρέχουν ή και βοηθούν στην παροχή φροντίδας του δικού τους ανθρώπου ή και συμπληρώνουν αυτή που του προσφέρεται από την Στέγη. Εκτός από υποχρέωση των συγγενών απέναντι στον ηλικιωμένο, είναι και δικαίωμα τους το οποίο δεν μπορεί να τους το αρνηθεί η Στέγη.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η διατροφή πέραν της αξίας της που έχει για την υγεία του ηλικιωμένου ατόμου, είναι και μια από τις λίγες απολαύσεις που του έχουν απομείνει. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να της δίνεται η πρέπουσα σημασία. Η ώρα του φαγητού πρέπει να θεωρείται από όλους ως ιεροτελεστία. Το διατροφολόγιο πρέπει να καταρτίζεται από ειδικό επιστήμονα και πρέπει να αναρτάται μαζί με το όνομα του στην πινακίδα της Στέγης. Οι συγγενείς πρέπει να το παρακολουθούν και να ζητούν εξηγήσεις εάν δεν τηρείται. Η μουσική κατά την διάρκεια του γεύματος, πρέπει να είναι μια πιθανή επιλογή μαζί με άλλες που θα κάνουν την ώρα του φαγητού ευχάριστη.

ΕΙΔΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση υγείας του κάθε ηλικιωμένου και να προσαρμόζεται η διατροφή του ανάλογα, ώστε να μην επιδεινώνουμε την κατάσταση του. Η περίπτωση των διαβητικών ατόμων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Τα άτομα με ευκοιλιότητα, δυσκοιλιότητα ή και με άλλα προβλήματα του πεπτικού τους συστήματος πρέπει να τυγχάνουν της ανάλογης φροντίδας.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ

Το επίπεδο της προσωπικής υγιεινής του ηλικιωμένου είναι συνυφασμένο με την αυτοεκτίμηση του και την αντίληψη του για την διατήρηση ή μη της αξιοπρέπειας του. Οι ηλικιωμένοι πρέπει να τυγχάνουν ικανοποιητικής καθαριότητας σύμφωνα με τις προσωπικές τους περιστάσεις και όχι κατ’ ανάγκη σύμφωνα με το πρόγραμμα της Στέγης. Πάντοτε στις κατάλληλες θερμοκρασίες χώρου και νερού και με αποφυγή των ρευμάτων αέρος. Τα μαλλιά των γυναικών πρέπει να στεγνώνονται με αέρα αμέσως μετά το λούσιμο.

ΠΑΡΟΧΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ

Τα φάρμακα έχουν έντονη την παρουσία τους στη ζωή των ηλικιωμένων και τεράστια σημασία για τη παράταση της και τη διατήρηση της σε καλό επίπεδο. Η παροχή των φαρμάκων, πρέπει να διέπεται από σαφές πρωτόκολλο και να γίνεται μόνο από κατάλληλα προσοντούχα άτομα. Αυτός που βάζει τα φάρμακα στη φαρμακοθήκη του κάθε ηλικιωμένου, πρέπει να είναι άλλο άτομο από αυτό που ελέγχει την ορθότητα τους.

Οι συγγενείς δικαιούνται να γνωρίζουν και να βεβαιώνονται ότι η παροχή τους, γίνεται κατά τον ενδεδειγμένο τρόπο. Παρατηρούμε την γενική συμπεριφορά του ηλικιωμένου και διερευνούμε διακριτικά με αναφορά στο υπεύθυνο άτομο της Στέγης, κάθε υποψία μας για πιθανή παραχώρηση απαγορευμένων φαρμάκων με πρόθεση να ηρεμήσουν ή και να κοιμίσουν τον ηλικιωμένο.

Τα φάρμακα φυλάσσονται ασφαλισμένα σε χώρο που δεν είναι προσβάσιμος στους ηλικιωμένους, ιδιαίτερα τους πάσχοντες από άνοια.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

Οι ηλικιωμένοι έχουν δικαίωμα να τους παρέχεται η κατάλληλη ιατρική φροντίδα την ώρα που την χρειάζονται. Οι συγγενείς πρέπει να βεβαιώνονται ότι η Στέγη φροντίζει να παρέχεται αυτή η φροντίδα και φροντίζουν οι ίδιοι για συμπληρωματική, όποτε αυτή είναι απαραίτητη. Η Στέγη, βάση της νομοθεσίας, πρέπει να στελεχώνεται και με προσοντούχα νοσοκόμα.

Η βασική βοήθεια για μια πρώτη διάγνωση εάν χρειάζεται να έρθει γιατρός, η παροχή οξυγόνου, η παροχή ενός ορρού με την καθοδήγηση ιατρού, πρέπει να παρέχονται από την νοσοκόμα της Στέγης και να μην καταφεύγουν στην εύκολη λύση της κλήσεως ασθενοφόρου και της μεταφοράς σε νοσοκομείο ή σε ιδιωτική κλινική.

Κάτι τέτοιο, πέραν του ότι μπορεί να είναι αχρείαστο και άσκοπα δαπανηρό, είναι ταλαιπωρία για τον ίδιο τον ηλικιωμένο. Επιπλέον και ίσως πιο σημαντικό, εκθέτει το ηλικιωμένο άτομο στο κίνδυνο των νοσοκομειακών λοιμώξεων και μια τέτοια έκθεση μπορεί να αποβεί μοιραία.

ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ

Η θερμοκρασία στη Στέγη πρέπει να είναι η κατάλληλη για την ηλικία των ηλικιωμένων. Η έκθεση των σε ρεύματα ψυχρά είναι επικίνδυνη και δεν πρέπει να γίνεται ανεχτή. Τόσο κατά την διάρκεια του χειμώνα όσο και του καλοκαιριού, η έκθεση των ηλικιωμένων πάνω ή και πλησίον ψυχρών ή και ζεστών επιφανειών όπως είναι τα γυαλιά στις μπαλκονόπορτες, προκαλεί την αίσθηση έλλειψης ανέσεως και μπορεί να επηρεάσει και την υγεία τους.

ΚΟΣΜΙΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η επικοινωνία του προσωπικού με τους ηλικιωμένους πρέπει να είναι κόσμια και αξιοπρεπής και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται λέξεις ή και εκφράσεις που δυνατόν να δημιουργήσουν στον ηλικιωμένο ή και σε ακούοντες, το αίσθημα της υποτίμησης ή και της έλλειψης σεβασμού. Το “κυρία” και το “κύριε” δεν αντικαθίστανται με υποκοριστικά του ονόματος τους ενίοτε συνοδευόμενα και με ειρωνικά σχόλια ή και γκριμάτσες. Συνήθως η διαφορά ηλικίας μεταξύ ενοίκου και φροντιστή είναι τέτοια, που δεν επιτρέπουν την πλήρη και άνευ φραγμών εξοικείωση.

ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ

Το νερό και η ενυδάτωση είναι σημαντικότατα για την υγεία του ηλικιωμένου ατόμου. Η Στέγη πρέπει να έχει πρόγραμμα και σύστημα ελέγχου για να βεβαιώνεται ότι οι ηλικιωμένοι παίρνουν την ποσότητα που χρειάζονται και που ορίζει ο ιατρός της Στέγης. Οι συγγενείς και φίλοι πρέπει να συμπληρώνουν αυτή την προσπάθεια του προσωπικού της Στέγης και να βεβαιώνονται ότι παραχωρείται στον ηλικιωμένο η αναγκαία ποσότητα νερού για να μην αφυδατώνεται.

ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΑΛΕΤΑ

Η ανάγκη για την τουαλέτα είναι κάτι που απασχολεί πολύ τους ηλικιωμένους και σχετίζεται άμεσα με την υγεία, την ευεξία και την αξιοπρέπεια τους. Σε προσωπικό των Στεγών, υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη, ότι επειδή οι ηλικιωμένοι φορούν πάνες, μπορούν να αναβάλουν την χρήση τουαλέτας και κάποτε, πράγμα ανεπίτρεπτο, τους ζητούν να τα κάνουν πάνω τους μέχρι να τελειώσουν άλλες δουλειές που κάνουν και να τους αλλάξουν μετά. Άτυπα, θεωρούν τη πάνα ως το καθίκι του ηλικιωμένου, παραγνωρίζοντας τη σοβαρότητα της έκθεσης του ηλικιωμένου σε απανωτές και επικίνδυνες για την ηλικία του λοιμώξεις .

Υπάρχει επίσης η αντίληψη, ότι η δική τους προτεραιότητα να ταΐσουν τους άλλους ηλικιωμένους από τις πέντε το απόγευμα ή στις 12 το μεσημέρι, είναι πάνω από την ανάγκη ενός ηλικιωμένου για να πάει στην τουαλέτα.

Η αντίληψη αυτή, πρέπει να αλλάξει με ευθύνη της διεύθυνσης αλλά και των συγγενών που δεν πρέπει να τη δέχονται να υπάρχει. Το φαγητό μπορεί να καθυστερήσει λίγο, η ανάγκη για τη τουαλέτα όχι.

ΤΟ ΜΠΑΝΙΟ ΤΟΥ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥ

Το μπάνιο για τον ηλικιωμένο έχει την ίδια αξία όπως και για τον νέο. Πρέπει να γίνεται με την ανάλογη φροντίδα και προσοχή γιατί είναι πολύ πιθανό να συμβεί ένα ατύχημα το οποίο εάν συμβεί έχει μεγάλη πιθανότητα να είναι και μοιραίο για την υγεία και τη ζωή του ηλικιωμένου.

Το δωμάτιο πρέπει να είναι ζεστό, λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερης ευαισθησίας του ηλικιωμένου ατόμου στην θερμοκρασία του χώρου και στα πιθανά ρεύματα αέρος. Εάν δεν είναι δυνατόν να ντυθεί ζεστά στο χώρο του μπάνιου και πρέπει να μεταφερθεί στο δωμάτιο του για το ντύσιμο, πρέπει εκ των προτέρων να φροντίσουμε το δωμάτιο να είναι ζεστό για να δεχθεί τον ηλικιωμένο.

Δεν μεταφέρεται γυμνός ή με τη βρεγμένη πετσέτα από πάνω του διασχίζοντας το διάδρομο που πιθανό να είναι κρύος ή και να κάνει ρεύμα γιατί η εξώπορτα είναι ανοικτή.

Τα μαλλιά για τις γιαγιάδες πρέπει να στεγνώνονται με τον στεγνωτήρα και όχι να αφήνονται να στεγνώσουν από μόνα τους ή και τυλιγμένα σε πετσέτα.

Ο φόρτος εργασίας την ώρα του μπάνιου, δεν αποτελεί με κανένα τρόπο δικαιολογία να τεθεί σε κίνδυνο η υγεία του ηλικιωμένου.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ

Ο συγγενής έχει δικαίωμα παρουσίας κατά την περιποίηση του ηλικιωμένου του και δεν μπορεί το προσωπικό της Στέγης να του την αρνηθεί.

Η παρουσία του, ενισχύει ψυχολογικά τον ηλικιωμένο που θα τον βλέπει, θα ακούει την φωνή του και θα δέχεται ακόμα και την περιποίηση του, με την βοήθεια του προσωπικού.

Επιπρόσθετα, η παρουσία συγγενή κάνει το προσωπικό πιο προσεχτικό ή και εκεί που του διαφεύγουν σημαντικά θέματα, όπως κοκκινίλες ακόμα και πληγές, ο συγγενής θα τα επισημάνει και θα προληφθούν τα χειρότερα. Από την παρουσία συγγενών έχουν αποτραπεί, τραυματισμοί από κατακλίσεις, παροχή λανθασμένων φαρμάκων, μη παροχή οξυγόνου όπως διατάζει ο ιατρός, έκθεση ηλικιωμένων σε ρεύματα αέρος και πολλά άλλα.

Νοείται φυσικά ότι και ο συγγενής από την πλευρά του, φροντίζει να συνεργάζεται με το προσωπικό και να εκτιμά την προσπάθεια του. Ο συγγενής έχει υποχρέωση να αναφέρει στη διεύθυνση της Στέγης περιπτώσεις που πιστεύει ότι υπάρχει ανεπάρκεια του προσωπικού ή και ακατάλληλης παροχής εξυπηρέτησης και η διεύθυνση οφείλει να ακούσει με προσοχή, να αξιολογήσει αντικειμενικά και να πάρει μέτρα όπου αυτό επιβάλλεται, έχοντας πάντα κατά νουν το χρήσιμο και καλό για τον ηλικιωμένο.

ΦΥΛΑΞΗ ΤΩΝ ΡΟΥΧΩΝ

Ο ηλικιωμένος δικαιούται να έχει τα ρούχα του καθαρά και σιδερωμένα στο ερμάρι του. Εάν δεν αρκούν για να αλλάζει με τη συχνότητα που είναι αναγκαία, να ζητείται από τους δικούς του να φέρνουν και άλλα. Δεν είναι καλή πρακτική να παίρνουμε ρούχα από τον ένα ηλικιωμένο και να τα φορούμε στον άλλο. Η Στέγη πρέπει να βεβαιώνεται ότι δεν θα χάνονται τα ρούχα των ηλικιωμένων, φαινόμενο που προκαλεί συχνά προβλήματα.

ΧΡΗΣΗ ΖΩΝΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Οι ηλικιωμένοι σε τροχοκάθισμα, θέλουν ιδιαίτερη προσοχή γιατί μπορεί στην προσπάθεια τους να κινηθούν, να πέσουν από την καρέκλα ή εάν πάσχουν από άνοια να μη συνειδητοποιούν τη κατάσταση τους και να δοκιμάσουν να κατέβουν. Προς τούτο, πρέπει να είναι προσδεμένοι με ζώνη ασφαλείας κατά τρόπο που να μη μπορούν από μόνοι τους να την αφαιρούν.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ

Η Στέγη πρέπει να προσφέρει στους ηλικιωμένους δυνατότητες αναψυχής ανάλογα με την κατάσταση του καθενός, τόσο εντός όσο και εκτός της Στέγης. Οι συγγενείς και φίλοι, πρέπει να βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, σε συνεννόηση με την διεύθυνση.

Η σύνδεση της Στέγης με Δημοτικά ή Κοινοτικά Κέντρα Ηλικιωμένων και η δυνατότητα συμμετοχής των ηλικιωμένων στα διάφορα προγράμματα τους, προσφέρει την πλήρη εκμετάλλευση των διαθέσιμων μέσων για αναψυχή των ηλικιωμένων.

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

Η Στέγη πρέπει να παρέχει την δυνατότητα να ικανοποιούν τις θρησκευτικές τους ανάγκες όλοι οι ένοικοι, ανεξάρτητα του θρησκεύματος τους, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των ηλικιωμένων ατόμων, του κάθε ενός ξεχωριστά. Η παραμονή τους στον χώρο εκκλησιασμού, στην περίπτωση που διατίθεται εντός της Στέγης, πρέπει να είναι τόση όση η αντοχή τους. Λόγω των αναπνευστικών τους προβλημάτων, η χρήση του θυμιατού πρέπει να είναι περιορισμένη με το ελάχιστο θυμίαμα και λιβάνι.

ΜΑΣΤΟΡΕΜΑΤΑ

Τα μαστορέματα σε μια Στέγη είναι απαραίτητα για να διατηρείται σε καλή κατάσταση. Η χρονική περίοδος που γίνονται, όσο και ο τρόπος, πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους ηλικιωμένους. Δεν πρέπει με κανένα τρόπο να τους εκθέτουν σε αχρείαστες ταλαιπωρίες που δεν θα ήταν αποδεχτές ακόμα και για άτομα εκτός Στεγών. Πολύ περισσότερο, δεν θα πρέπει να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια τους. Μπογιαντίσματα και άλλα μαστορέματα, είναι καλά να γίνονται με θερμό καιρό για να μπορούν οι ηλικιωμένοι να μεταφέρονται είτε στην αυλή είτε σε άλλο ασφαλή χώρο, χωρίς την έκθεση τους σε επικίνδυνα για την υγεία τους ρεύματα ή και μυρωδιές. Καμιά ανάγκη για επισκευές και επιδιορθώσεις, δεν τίθεται πάνω από το ευ ζην των ηλικιωμένων της Στέγης.

ΦΙΛΟΔΩΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ

Τα φιλοδωρήματα σε φροντιστές από ηλικιωμένους ή και συγγενείς τους με σκοπό να απολαμβάνουν καλύτερης και πιο έγκαιρης φροντίδας από άλλους ενοίκους, πρέπει να θεωρείται ανεπίτρεπτη ενέργεια και για αυτό που την κάνει, και για αυτό που την αποδέχεται και πρέπει να απαγορεύεται αυστηρά από την διεύθυνση της Στέγης.

Ο “χρηματισμός” λειτουργεί σε βάρος άλλων ηλικιωμένων και είναι δυσμενής διάκριση ανάμεσα στο προσωπικό.

Οποιαδήποτε φιλοδωρήματα κάποιοι αισθάνονται την ανάγκη να δίνουν, πρέπει να δίνονται στη Στέγη και με θεσμοθετημένο, διαφανή τρόπο, να διατίθενται για όλο το προσωπικό. Μπορούν να δίνονται στο προσωπικό, μετά την αναχώρηση του ενοίκου από τη Στέγη ή τον θάνατο του.

ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Σε μια Στέγη για να διαχωρίσεις την πραγματικότητα από την εικονική πραγματικότητα, χρειάζεται προσοχή και εξάσκηση. Χρειάζεται οι συγγενείς να αποδεχτούν ότι κάθε μέρα που περνά, ο δικός τους άνθρωπος γίνεται διαφορετικός από την προηγούμενη. Άλλος με πιο αργό και άλλος με πιο γρήγορο ρυθμό. Όλοι όμως κατηφορίζουν τον λόφο προς την φυσική φθορά, που κανείς δεν μπορεί να αποφύγει. Μπορεί την μια στιγμή να έχει τα λογικά του και να ζητήσει τουαλέτα ή φαγητό. Το προσωπικό να του προσφέρει ότι ζητήσει. Μετά από λίγο, να έρθει το παιδί ή και ο συγγενής και να τον ακούς να λέει… “έχει από το πρωί που φωνάζω να με πάρουν τουαλέτα και δεν με ακούει κανείς” ή “άφησαν με νηστικό σήμερα”, και να τα λέει αρκούντος πειστικά ως να έχουν συμβεί.

Εάν ο συγγενής δεν έχει την ανάλογη προετοιμασία και δεν αποδέχεται ότι το αγαπημένο του πρόσωπο δεν είναι το ίδιο που θυμάται πριν χρόνια ή και μέρες ακόμα, το αποτέλεσμα θα είναι αντιπαραγωγικές συζητήσεις και άγονοι καυγάδες, την ώρα που όλη η προσοχή πρέπει να στραφεί στο πραγματικά προβλήματα και ανάγκες.

ΤΟ ΨΕΜΑ ΔΕΝ ΒΟΗΘΑ ΚΑΘΟΛΟΥ

Όποιος κάνει έργο, θα κάνει και λάθη. Εάν έχεις ξεχάσει κάτι πχ να βάλεις το οξυγόνο στον ηλικιωμένο μετά που τον περιποιήθηκες και ερχόμενος ο συγγενής το διαπιστώσει και ζητήσει εξηγήσεις, μην το κάνεις χειρότερο με ένα ψέμα. Ένα… “ναι έχεις δίκαιο ήταν λάθος μας το ξεχάσαμε”, κλείνει το θέμα αμέσως. Ένα ψέμα όπως “μα του το έβαλα και το έβγαλε”, κάνει το λάθος χειρότερο γιατί ο ηλικιωμένος που βγάζει τη μάσκα από μόνος του και είναι ακίνητος στο καρότσι, δεν μπορεί να βάλει τη μάσκα στο διπλανό κρεβάτι το οποίο δεν είναι προσβάσιμο με το καρότσι. Φυσικά έχει λάθη που είναι αποδεχτό ότι θα συμβούν. Έχει όμως και λάθη που δεν είναι νοητό να συμβαίνουν, γιατί έχουν να κάνουν απευθείας με την υγεία και την ασφάλεια των ηλικιωμένων.

ΜΕΙΝΕΤΕ ΜΑΚΡΥΑ

Όταν ο άνθρωπος δεν τα έχει καλά με τον εαυτό του απορυθμίζεται και εκβάλει από το στόμα του ρυπογόνα λόγια προς όλες τις κατευθύνσεις. Όπως κανείς νοήμων άνθρωπος δεν θα βάλει τη μύτη του για να αναπνεύσει από μια εξάτμιση αυτοκινήτου, έτσι και δεν πρέπει μια ρυπογόνα αναφορά από κάποιο να παίρνεται τοις μετρητοίς.

Συμβαίνει πολλές φορές, συγγενείς ηλικιωμένων να γίνονται επιθετικοί και αντί λόγο ευχαριστίας να απευθύνουν λόγο αχαριστίας. Όταν το στόμα γίνεται ένα με την εξάτμιση του αυτοκινήτου, μείνετε μακριά. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος για να αποφύγετε σύγκρουση.

ΘΑ ΦΑΝΕΙ ΣΤΟ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑ

Η εργασία σε μια Στέγη, έχει ως προϋπόθεση να τα βρούμε με τον εαυτό μας για να είμαστε σε θέση, απερίσπαστοι, να διαχειριζόμαστε δύσκολα περιστατικά των ηλικιωμένων και δύσκολους απαιτητικούς συγγενείς.

Τα λόγια που μας πικραίνουν και οι πράξεις που μας υποτιμούν και μας προσβάλλουν, δεν είναι τίποτα άλλο από τοξικά απόβλητα που κάποιος άνθρωπος της διπλανής μας πόρτας, θεώρησε σωστό να τα αποβάλει στον εγκέφαλο μας. Εάν δεν ασκηθούμε στο να αγνοούμε και να διαγράφουμε αμέσως τέτοια περιστατικά, στο τέλος γινόμαστε μια αποθήκη γεμάτη τοξικά απόβλητα. Με αποτέλεσμα, να οδηγούμαστε σε συγκρούσεις ή και συνεχής απογοητεύσεις.

Η εργασία σε μια Στέγη θέλει πολλή αγάπη και συνεχές χαμόγελο. Δε διαφέρει από την εργασία ενός ηθοποιού που όταν βγει στην σκηνή, ότι και να τον βασανίζει πρέπει να το ξεχάσει. Η καλή δουλειά θα φανεί στο χειροκρότημα!

ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΟΥ ΙΣΩΣ ΦΑΝΕΙ ΧΡΗΣΙΜΗ

Οι ηλικιωμένοι σε μια Στέγη μπορούν να χωριστούν σε τέσσερεις κύριες κατηγορίες:

Ø Ηλικιωμένοι που είναι αυτοεξυπηρετούμενοι

Ø Ηλικιωμένοι που αυτοεξυπηρετούνται σε κάποιο βαθμό αλλά χρειάζονται και βοήθεια

Ø Ηλικιωμένοι που δεν αυτοεξυπηρετούνται καθόλου

Ø Ηλικιωμένοι με άνοια

Η τοποθέτηση των σε δωμάτια ή ακόμα καλύτερα σε πτέρυγες ή και γειτονιές εντός της Στέγης, εκεί και όπου προσφέρεται, είναι καλά να ακολουθεί αυτές τις κατηγορίες.

Στο νόμο ο διαχωρισμός γίνεται μόνο σε δύο κατηγορίες αυτοεξυπηρετούμενα άτομα και μη, και ανάλογα με τον αριθμό τους ορίζεται και ο αριθμός του προσωπικού. Ο αριθμός του προσωπικού προσδιορίζει και το κόστος για την Στέγη.

Επομένως, ο διαχωρισμός αυτός, μετά από αντικειμενική αξιολόγηση, μπορεί να δικαιολογεί την εφαρμογή διαφορετικής τιμολογιακής πολιτικής, με την χαμηλότερη για τα αυτοεξυπηρετούμενα άτομα και μια αύξηση που να ανταποκρίνεται στον επηρεασμό του κόστους της Στέγης, για τις τρεις υπόλοιπες κατηγορίες.

ΠΟΙΗΣΗ ΕΜΠΝΕΥΣΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ

ΚΑΘΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΣ

Τα δακρυσμένα μάτια μαρτυρούσαν

την πονεμένη του ψυχή.

Έψαχναν στο κενό να βρουν ελπίδα

εκεί που βασίλευε η σιγή!

«Ο ένας έχει άλτσχάϊμερ, αυτή εδώ ανία…»

Λέει και κλαίει, βγάζει κρύο, μοναξιά πολλή!

«Θέλω, ένα πλάσμα να μιλήσω…»

Τρέχουν τα δάκρυα βροχή!

«Κοίταξε γύρο μου, νεκρική σιγή!»

Είναι η ώρα που μια κουβέντα,

μια αγκαλιά ζεστή, είναι όλα τα πλούτη

στη γήινη ζωή!

Μένουμε στη δυστυχία σαν αφήνουμε

τον παππού και τη γιαγιά στο δάκρυ,

όταν δυο λόγια, θα τους ζεστάνουν την ψυχή!

Αγνοούμε πως πλούτος είναι να μπορούμε

να κρατήσουμε για λίγο

τα δυο του χέρια που είναι παγωμένα,

μα που τόση θέρμη στέλλουν στη ψυχή.

Μην αφήνεις ένα παππού ή μια γιαγιά

να βιώνει μοναξιά!

Θέλει μια κουβέντα, να ακούσεις μόνο,

όσα έχει να σου πει!

Η ΜΑΝΑ ΣΤΟ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ

Εκεί που λες έσβησε το καντήλι,

μια σπίθα θυμίζει ότι έχει ακόμα ζωή!

Μια απλή φράση με νόημα,

είναι όλο το νόημα της ζωής.

Ένα σφιγμένο χαμόγελο,

ένα κοίταγμα ίσια στα μάτια

και ας είναι το μάτι τυφλό.

Είναι ένα εισιτήριο για την επόμενη ώρα.

Είναι, ένα πρώτο βήμα

στην επόμενη στιγμή της ζωής.

Μαθαίνεις κοντά της, ότι η ζωή είναι στιγμές.

Όχι αυτές που πέρασαν αλλά αυτές,

που σου χαρίζονται τώρα!

Λιγοστεύουν τα θέλω

και όλα τελειώνουν σε ένα πανί!

Λίγο ζεστά πόδια και μια κουβέρτα

στο ταλαιπωρημένο κορμί!

Επιστρέφουμε πίσω και κοιτούμε,

μέσα από αυτό το φακό τη ζωή.

Αλλάζουμε ρότα και ζούμε απλά και λιτά

Χωρίς τα “εγώ” και τα “τότες”… μου “είπες” και σου “είπα”

με όσες τοξίνες το χθες κουβαλεί!

Αν δεν μάθεις από τη ζωή στο Γηροκομείο,

δεν αξίζει που ζεις!

ΑΛΣΤΧΑΪΜΕΡ

Κάθεσαι σε μια καρέκλα, με το βλέμμα απλανές,

γεμάτο ερωτηματικά που δεν μπορείς να πεις

και που κανείς δε μπορεί να μαντέψει!

Δίπλα σου, δυο χέρια που σε αγαπούν.

Δυο χέρια που ζέστανες με την ανάσα σου

όταν αυτά είχαν τις δικές τους ανάγκες.

Τα νοιώθεις… για αυτό δε σβήνει ακόμα

το απλανές, παγερό σου βλέμμα!

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ

Τα πιο κάτω είναι και ένας οδηγός από μόνος του για το πώς οι ηλικιωμένοι βλέπουν την φροντίδα τους στη Στέγη:

«Ευτυχώς που βρέθηκεν τζιαι η Στέγη, τζιαι έχουμεν ένα πιάτο φαίν να φάμε τζιαι ένα κρεβάτι να τζιοιμηθούμε…»

« Ο θεός να τους δίδει όλα τα καλά, με φροντίζουν τζιαι όποτε τους φωνάξω εν πουπάνω μου»

«Εν μπορούν τα παιδκιά μου να διαλύσουν την ζωή τους και της οικογένειας τους για να με σάζουν εμένα. Μακάρι ναν καλά οι κοπελλούες τζιαι ο Ραφαήλ δαμέσα..»

«Φωνάζω, φωνάζω, δεν ακούει κανένας. Εν έξω τζιαι πίνουν τσιγάρο ούλλη την ώρα»

« Πόσο λυπάμαι όταν μου λέει… Τι θέλεις ραααα… Εν πιο μιτσιά που την αγγόνισσα μου…»

«Είπα της να με βάλει να κατουρήσω, τζιαι είπεν μου κάμε πάνω σου τζιαι αλλάζω σε… μα τι νόμισε ότι είμαι;»

« Έπιασε με τα γάντια τις πάνες μου, τζιαι ύστερα με τα ίδια έπιανεν τζιαι τα χαρτομάνδηλα που θα σκουπιστώ… Νομίζει έν θωρώ τζι έν καταλάβω…»

« Το μεσημέρι μακαρόνια, το βράδυ ραβιόλες, την άλλη μέρα το ίδιο… έτσι ετρώαμεν έσσω μας;…»

«Εν όπως το νεκροταφείο δαμέσα… Οξόν που τηλεόραση τίποτε άλλον εν εσιει…»

«Εσαντανώσαν τα φάρμακα μου αλόπως πάλαι, γιατί εμουδκιάσαν τα σιέρκα μου…»

« Ελούσαν με γιε μου τζιαι εσύρα ένα ττόρο βρεγμένο πουπάνω μου τζιαι ετζιηλήσαμε στο δωμάτιο μου. Εφακκούσαν οι μασέλλες μου…»

«Γίνεται να με κάμνουν μπάνιο, τζιαι να αφήνουν τα μαλιά μου ολόφουσκα να στεγνώσουν μόνα τους; Πιάνει με ο πονοτζιαίφαλος… έννα με πεθάνουν…»

ΩΔΗ ΣΤΗ ΜΑΝΑ ΠΟΥ ΕΦΥΓΕ

Απόσπασμα από τον επιμνημόσυνο λόγο στη κηδεία της μητέρας του συγγραφέα Αρετής Ηλιοφώτου, που έγινε στον Ιερό Ναό Παναγίας Ευαγγελίστριας στο χωριό Κλήρου στις 15-07-2019 στις 5:00μμ από τον ίδιο:

Μάνα μια φορά, μάνα μέχρι την τελευταία στιγμή!

Ήξερες, μάνα, να αγαπάς και να το δείχνεις. Έδινες αγάπη χωρίς να περιμένεις αντάλλαγμα. Από το στόμα σου έβγαινε πάντα λόγος καλός. Λόγος καλός και για όσους σε πίκραιναν. Αυτή ήταν η δύναμη σου Μητέρα αγαπημένη…

Ήξερες να συγχωράς και κάθε αρνητικό να το αντιμετωπίζεις ως να μην επισυνέβη… Αυτή ήταν η δύναμη σου, Μητέρα αγαπημένη.

Ξέρω, πως αν μπορούσες να με ακούσεις στο ταξίδι που είσαι, θα με ρωτούσες τι είναι αυτά που λέω, γιατί ήσουν πάντα ταπεινή, αθόρυβη σε όλη σου τη ζωή και ας η δράση και ο τρόπος σου, σε ήθελαν πάντα να πρωταγωνιστείς!

Δώσαμε μια πολύμηνη μάχη για να σε κρατήσουμε στη ζωή. Σε όλες τις μάχες, υπάρχουν, απώλειες και τραυματισμοί. Έτσι θα μας έλεγες και εσύ! Όμως, η αγάπη όλα τα συγχωρεί!

Και εάν κερδίσουμε τα πλούτη όλα, αλλά αγάπη δεν έχομε, θα είμαστε κύμβαλα αλαλάζοντα για την υπόλοιπη μας τη ζωή! Αυτό ήταν το μεγάλο δίδαγμα από την δική σου ζωή…

Αυτό, είναι το μόνο μνημόσυνο, που μπορούμε να σου κάνουμε, για να δώσουμε νόημα στη δική μας ζωή που θα πρέπει να ζήσουμε απ’ εδώ και μπρος, χωρίς τη φυσική σου παρουσία! Να υιοθετήσουμε τον δικό σου τρόπο σκέψης, το δικό σου τρόπο ζωής!

Στο Γηροκομείο, Αγία Μαρίνα Στροβόλου, βρήκες μια αγκαλιά ζεστή. Βρήκες ανθρώπους που σε αγάπησαν και που αγκάλιασαν τις δικές μας απαιτήσεις και τις έκαναν για σένα παράταση ζωής. Γνωρίσαμε εκεί ένα απίστευτο γιατρό, τον Άρη Τουρβά που μας θύμισε ξανά πως πρέπει να είναι, και τι είναι, η ιατρική. Λειτούργημα, αγάπη, έγνοια, αμεσότητα, φροντίδα για τον ασθενή. Ένα γιατρό, που δεν έχει συνδεδεμένα, την ιατρική με την χρηματική αμοιβή! Τους ευχαριστούμε όλους, από τα βάθη της καρδιάς μας και τους αγαπούμε πολύ.

Γνωρίσαμε τους μήνες του Γηροκομείου, ιδιαίτερες στιγμές αγάπης και μεγαλείου ψυχής. Ο κάθε ένας μας, έχει κάτι να πει! Σε μένα, θα μείνει αξέχαστο εκείνο το… έλα γιε μου στην αγκαλιά μου, να σου δώσω ένα φιλί…! Μα… μάνα, είμαι εξηνταοκτώ χρονών… Ε, ήντα αν είσαι εξήντα οκτώ χρονών, είσαι πάντα ο Σάββας μου…! Ανήμπορη να κινηθείς μου είπες… Πιάσε τα χέρια μου, άνοιξε τα να σε αγκαλιάσω και δεν μου ακούν εμένα… Το μεν πνεύμα πρόθυμο, η δε σαρξ ασθενής…! Το πνεύμα σου, που θα ζει πάντα στις καρδιές μας και η σαρξ σου πού κηδεύουμε σήμερα!

Που κλαίω, μάνα, που κλαίμε μάνα τα αδέρφια μου και εγώ, είναι γιατί το πήραμε από σένα… Στη χαρά και στη λύπη κουβαλούσες το δάκρυ μαζί…! Δεν είναι γιατί σήμερα θα κηδεύσουμε το κουφάρι που σε φιλοξένησε ενενήντα χρόνια. Δεν είναι που θα λείπεις από τη ζωή μας, γιατί δε θα λείψεις ποτέ! Κάθε λεπτό, κάθε στιγμή, θα ζεις στο μυαλό και στη καρδιά μας. Κάθε στιγμή, κάθε λεπτό, θα ακούμε τη φωνή σου. Θα περπατάμε με το φως που μας έδωσες απλόχερα. Το φως, που θα φωτίζει τα βήματα μας, στις καλές τις στιγμές και στις κακές και στις δύσκολες…

Αιώνια σου η μνήμη και ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει!

«Όση αγάπη, στοργή και φροντίδα, δώσεις στον ηλικιωμένο, θα σου ανταποδοθούν πίσω σε γαλήνη ψυχής. Κανένας ηλικιωμένος, να μη νοιώσει ούτε για μια στιγμή, ανήμπορος μπροστά στις ανάγκες του»

Σάββας Ηλιοφώτου