Διαφαινόμενη Σύγκρουση Των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης Με Την Κεντρική Κυβέρνηση

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Δημοσιογραφική Διάσκεψη Σχετικά Με Την Κρίση Στις  Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης Και Τις Θέσεις Του Κ.Σ ΕΔΕΚ Για Την Αντιμετώπιση Της

Καθημερινά ακούεται ολοένα και πιο έντονα κραυγή αγωνίας, για την οικονομική δυσπραγία των Δήμων και των Κοινοτήτων στον τόπο μας και για την δυνατότητα που αυτές θα έχουν να συνεχίσουν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στους πολίτες. Ανησυχεί την κοινωνία η  διαφαινόμενη σύγκρουση των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την Κεντρική Κυβέρνηση και οι  επιπτώσεις που αυτή θα  έχει στο επίπεδο των υπηρεσιών που παρέχονται προς τους πολίτες

 Αυξάνεται επίσης η ανησυχία, γιατί οι πολίτες διαισθάνονται ότι στο τέλος θα κληθούν να πληρώσουν αυξημένα τέλη και φορολογίες γιατί αυτή η οδός, γνωρίζουν, ότι θα  θεωρηθεί η πιο εύκολη και η πιο …αποτελεσματική!

 Η αύξηση των τελών και της φορολογίας σε αυτό το στάδιο, δεν θα να εξετάζεται σαν επιλογή από την  Κεντρική Κυβέρνηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. 

Η συνεργασία μεταξύ της Κεντρικής Κυβέρνησης και των Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι απαραίτητη προϋπόθεση, ως επίσης και ο σεβασμός του ρόλου και  της αποστολής της κάθε πλευράς, που πρέπει να έχουν ένα ενιαίο στόχο, την γρηγορότερη, ποιοτικότερη, και οικονομικότερη εξυπηρέτηση του πολίτη.

Η Κεντρική Κυβέρνηση, δεν μπορεί να χειρίζεται την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως να είναι ένα ακόμα Τμήμα της, τον προϋπολογισμό του οποίου μπορεί να διαφοροποιεί χωρίς διαβούλευση και εξηγήσεις, και αυτό αφορά και την βουλή, αλλά και η Τοπική Αυτοδιοίκηση από την άλλη, δεν μπορεί να ζητά χρήματα τα οποία είναι σε γνώση της ότι δεν υπάρχουν ή και εάν υπάρχουν θα είναι λίγα, χωρίς να συγυρίζει τα του οίκου της!

Πρώτιστα επιβάλλεται ο εκσυγχρονισμός του συστήματος διακυβέρνησης τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, για να εξυπηρετείται ο πολίτης καλύτερα και φθηνότερα με την ανάλογη αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχει η τεχνολογία σήμερα.

Επιβάλλεται η εισαγωγή συστημάτων ποιότητας, στρατηγικού σχεδιασμού και η διασύνδεση της κρατικής χορηγίας με το αποτέλεσμα στους ισολογισμούς των ΑΤΑ. 

Το  αδιέξοδο στο οποίο  έχουν φτάσει σήμερα οι ΑΤΑ ήταν προβλεπτό, ξεκίνησε από  παλιά, και ήταν αποτέλεσμα λανθασμένων στρατηγικών αποφάσεων από την πολιτεία και κακών χειρισμών σε τοπικό επίπεδο, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την απόφαση για αύξηση του αριθμού των Δήμων, μεσούσης της προσπάθειας για εκσυγχρονισμό και αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης που περιλάμβανε και την συμπλεγματοποίηση των Κοινοτήτων σε πρώτη φάση και των Δήμων σε δεύτερη!

Η τωρινή οικονομική κρίση, απλά επιτάχυνε και επιδείνωσε το πρόβλημα. Έφερε στην επιφάνεια την ανεπάρκεια του νομικού θεσμικού πλαισίου και την απουσία πολιτικής βούλησης για πραγματικό εκσυγχρονισμό και πλήρη αυτονόμηση των Τοπικών Αρχών, με αποτέλεσμα να παραμένουμε στην εποχή της πλήρους εξάρτησης και ποδηγέτησης των ΑΤΑ από την κεντρική κυβέρνηση, αντί να περάσουμε στην εποχή της πλήρους αυτονόμησης!

Το  αποτέλεσμα της αδυναμίας λήψης θαρραλέων, αλλά αναγκαίων αποφάσεων, είναι να βλέπουμε σήμερα τις Τοπικές Αρχές να αναγκάζονται να συμπεριφέρονται όπως οιαδήποτε άλλη παραγωγική ομάδα πολιτών, ζητώντας από το Κεντρικό Κράτος χρήματα τα οποία γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν ή και εάν υπάρχουν γνωρίζουν ότι θα  είναι λίγα, αντί να φροντίσουν να αναδιοργανωθούν ή και να επιταχύνουν εάν έχουν ήδη ξεκινήσει, και να δουν πως μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους στους πολίτες καλύτερα και φθηνότερα! Να βλέπουμε τις ηγεσίες των Τοπικών Αρχών να ετοιμάζονται να κατέβουν στους δρόμους με πανό και συνθήματα…! Να είμαστε στα πρόθυρα σύγκρουσης των δύο μορφών διοίκησης, που στα μάτια των πολιτών θα είναι μια ανεπίτρεπτη κατάληξη.

Η καθυστέρηση στην ετοιμασία στρατηγικού σχεδιασμού ο οποίος θα βοηθούσε στην έγκαιρη αντιμετώπιση του επερχόμενου προβλήματος, μας έφερε σήμερα στην ανάγκη για λήψη βραχυπρόθεσμων μέτρων για να μπορούν κάποιοι Δήμοι και Κοινότητες να επιβιώσουν άμεσα. Μέτρα προσωρινά, τα οποία και ακόμα εάν ληφθούν, το πρόβλημα θα παραμείνει και δεν θα μπορέσει να διαφύγει κανένας Δήμος και καμία Κοινότητα.

Το Σ.Κ.ΕΔΕΚ:

Η κατάσταση στην οποία έχουν φθάσει σήμερα οι τοπικές αρχές, όπως αναφέρουμε και πιο πάνω, είχε προβλεφθεί πριν ακόμα ξεκινήσει η οικονομική κρίση. Προς τούτο,  είχε ξεκινήσει μια προσπάθεια για τον εκσυγχρονισμό και την αναδιοργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης η οποία δυστυχώς, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το Σ.Κ.ΕΔΕΚ συμμετείχε ενεργά στις συναντήσεις που γίνονταν στο Υπουργείο Εσωτερικών, με την συμμετοχή του ίδιου του Υπουργού και εκπροσώπων των Κοινοβουλευτικών

Κομμάτων, της Ένωσης Δήμων και της Ένωσης Κοινοτήτων, με την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων.

Οι συναντήσεις εκείνες υπήρξαν σε κάποιο βαθμό  καρποφόρες, με αποτέλεσμα να οδηγηθούν ενώπιον της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής προτάσεις επί των οποίων άρχισε από καιρό, η συζήτηση για την ψήφιση τους σε νόμο.

Βασική αδυναμία εκείνης της προσπάθειας, η οποία όπως αναφέρω πιο πάνω είχε ξεκινήσει πριν την οικονομική κρίση, ήταν η αναζήτηση καθολικής συναίνεσης από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, πράγμα που όπως είχαμε αναφέρει πολλές φορές στο παρελθόν, χαμήλωσε τον πήχη της ποιότητας της όλης προσπάθειας.

Απουσίασε  η αποφασιστικότητα για σύγκρουση με αντιλήψεις και νοοτροπίες, οι οποίες  καθήλωναν την όλη προσπάθεια και στο τέλος έκαναν εκείνους που τις είχαν, να δημιουργούν μεγαλύτερα εμπόδια!

Όπως πχ η ανάγκη για συμπλεγματοποίηση των Κοινοτήτων, η οποία, ενώ όλα τα Κόμματα και ο Υπουργός συμφωνούσαν ότι ήταν μια επιβαλλόμενη ενέργεια, λόγο αντιδράσεων αφέθηκε στην εθελούσια απόφαση Κοινοταρχών και Κοινοτικών Συμβουλίων το εάν θα μπουν σε Σύμπλεγμα ή όχι!

Θα μπορούσε, μετά από την ανάλογη διαφώτιση των πολιτών, να διενεργηθούν δημοψηφίσματα για να αποφασίσουν οι ίδιοι οι πολίτες, γιατί αφορούσε πρώτιστα τα δικά τους συμφέροντα. Η πρόταση μας αυτή, δεν βρήκε την ανάλογη ανταπόκριση.

Σήμερα, θα μπορούσε να είχαμε  όλα τα συμπλέγματα, να είναι σε πλήρη δράση, και  να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την οικονομική κρίση.

Μπορεί η Βουλή να ψηφίσει άμεσα την πρόταση που είναι ενώπιον της, καθιστώντας υποχρεωτική την συμπλεγματοποίηση και  θέτοντας και τον χρονικό ορίζοντα εντός του οποίου πρέπει να συσταθούν και να λειτουργήσουν. Η οικονομική κρίση επιβάλλει μια τέτοια απόφαση.

Υπήρξε βασική παράληψη και για ουσιαστικούς αλλά και για λόγους τακτικής, η μη έναρξη παράλληλης συζήτησης για την συμπλεγματοποίηση των Δήμων, και υπήρξε ολέθριο λάθος η διενέργεια δημοψηφισμάτων που οδήγησε στην αύξηση του αριθμού των Δήμων. Επιβάλλεται να αρχίσει η συζήτηση για την συμπλεγματοποίηση των Δήμων άμεσα, με την υιοθέτηση ενός  χρονικού πλαισίου γα την ολοκλήρωση της. Επαναφέρουμε την  εισήγηση μας εκ νέου,τονίζοντας την άνγκη να υιοθετηθεί μια τέτοια πρόταση έστω και εκ των υστέρων.

Υπήρξε δική μας θέση ότι έπρεπε να καταλήξουμε  μόνο σε έξη Δήμους παγκύπρια την οποία αναγκαστήκαμε να εγκαταλείψαμε μετά την αντίδραση των μεγάλων κομμάτων!

 Σήμερα, η οικονομική κρίση και η βεβαιότητα η οποία υπάρχει για την μακρά διάρκεια της, ενισχύει την λήψη  μιας τέτοιας απόφασης.

Επιβάλλεται η δημιουργία οικονομιών κλίμακας για  να μειωθεί το κόστος λειτουργίας. Παράλληλα με αυτό, θα πρέπει να αξιοποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό η δυνατότητα του ιδιωτικού τομέα και να διευρυνθεί το υποβόσκον μεικτό σύστημα παραγωγής υπηρεσιών, για να οδηγηθούμε στην συνεπακόλουθη μείωση του κόστους λειτουργίας των υπηρεσιών. Ο τρόπος επιβολής και είσπραξης των φορολογιών που θεσμοθετήθηκε πριν από πολλά χρόνια, δεν μπορεί άλλο να εξυπηρετήσει τον στόχο του, μέσα σε μια κοινωνία της οποίας η δομή έχει αλλάξει πλήρως με την μετατροπή της σε πολυπολιτισμική και με συνεχώς μετακινούμενο μεγάλο μέρος του πληθυσμού…

Ήταν πάγια θέση του ΣΚ ΕΔΕΚ ότι είναι αδύνατο να υπάρξει αποτελεσματική Τοπική Αυτοδιοίκηση, εάν δεν προηγηθεί ή τουλάχιστο να γίνεται παράλληλα και ο εκσυγχρονισμός του Κεντρικού Κράτους!

Το Κεντρικό Κράτος, πρέπει να είναι σε θέση να καθοδηγήσει και να συμπαραστέκεται στην προσπάθεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για να γίνει πιο αποτελεσματική και να λειτουργεί με χαμηλότερο κόστος, για αυτό επιβάλλεται πρώτα να εκσυγχρονιστεί και να συγυριστεί το ίδιο! Το Κεντρικό Κράτος δεν μπορεί να δαπανά αναποτελεσματικά, χρήματα των πολιτών, τα οποία θα έπρεπε να καταλήγουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, όπως υπάρχει η εντύπωση ότι γίνεται σήμερα.

Εισηγηθήκαμε και το επαναλαμβάνουμε και τώρα, ότι πρέπει να εισαχθούν κριτήρια αποδοτικότητας των Τοπικών Αρχών, τα οποία θα καθορίζουν και το ύψος της κρατικής χορηγίας την οποία θα παίρνουν. Πρέπει να σταματήσει η χρηματοδότηση όσων Τοπικών Αρχών έχουν «μαύρες τρύπες» και δεν φροντίζουν να τις κλείσουν! Πρέπει να εισέλθουμε στην εποχή που αμείβονται οι καλύτεροι και τα χρήματα των φορολογουμένων διατίθενται μόνο για τον σκοπό που συλλέγονται και που πρέπει να είναι η γρήγορη, ποιητική και φθηνή εξυπηρέτηση του πολίτη!

Δεν είναι σκοπός της σημερινής δημοσιογραφικής διάσκεψης, να εξαντλήσει τις θέσεις του ΣΚ ΕΔΕΚ για τη Τοπική Αυτοδιοίκηση. Σκοπός μας είναι να τονίσουμε την ανάγκη να κινηθεί πιο γρήγορα η προσπάθεια για αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να γίνουμε πιο τολμηροί  στην λήψη αποφάσεων γιατί μας έχουν προλάβει τα γεγονότα!

 Η Κυβέρνηση που έχει την εντολή να κυβερνά τον τόπο, πρέπει να αναθερμάνει την όλη προσπάθεια για την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να γίνει πιο αποφασιστική στις προτάσεις της αναθεωρώντας την μέχρι σήμερα προσέγγιση και τακτική της, εάν πρόκειται να ξεπεραστεί η σημερινή δύσκολη κατάσταση,. Τα κόμματα και η κοινωνία θα πρέπει να το απαιτήσουν, αλλά και να συμπαρασταθούν σε μια τέτοια προσπάθεια.

Σε ότι αφορά τα άμεσα μέτρα που εισηγείται προς την Κυβέρνηση η Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων, θα αναμένουμε τα αποτελέσματα των μεταξύ των επαφών για να τοποθετηθούμε, αλλά από την πληροφόρηση την οποία έχουμε φαίνεται να κινούνται σε δύο πυλώνες: Ο ένας είναι η απαίτηση για μη αποκοπή ή περιορισμένη αποκοπή από την  κρατική χορηγία, στον οποίο εμπλέκονται και η Εκτελεστική και η Νομοθετική Εξουσία( με το 8+8 %) και ο δεύτερος είναι αυτός που οδηγεί ολόισα στην επιβολή φορολογίας πάνω στους πολίτες, όπως πχ η επαναφορά του επαγγελματικού φόρου.

Αντιλαμβανόμαστε την σοβαρότητα της κατάστασης στην οποία αφέθησαν να οδηγηθούν τα πράγματα και για την αποφυγή αχρείαστων συγκρούσεων οι οποίες δυνατόν να πυροδοτηθούν και από την σε εξέλιξη προεκλογική εκστρατεία με αποτέλεσμα την ταλαιπωρία των πολιτών, εισηγούμαστε στην Υπουργό Εσωτερικών να συστήσει υπό την προεδρία της, και με την ανάλογη τεχνοκρατική υποστήριξη, «Ομάδα Αντιμετώπισης Της Κρίσης Στην Τοπική Αυτοδιοίκηση» με συμμετοχή εκπροσώπων των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων και των Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων γιατί χωρίς συλλογική προσπάθεια τα χειρότερα έπονται!

24 Αυγούστου, 2012

Σάββας Ηλιοφώτου

Γραμματέας Θεματικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης